بررسی تطبیقی مسؤلیت ناشی از اخذ بالسوم در فقه و حقوق ایران - وفائی, حمید; اسدی کوهباد, هرمز; زمانی, مهدی (پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست)
هدف از مقاله حاضر بررسی تطبیقی مسؤلیت ناشی از اخذ بالسوم در فقه و حقوق ایران می‏باشد. لفظ اخذ بالسؤم بدون اثبات حکم یا نفی حکمی بکار می‏رود و اصلی ترین شرط یک قاعده حقوقی را در بر ندارد. هرچند نظراتی در فقه و حقوق ید ایشان را ضمانی می‏دانند اما چون اذن ضمنی در آن وجود دارد ید ایشان امانی است منتها با این شرط که یا کالا را بخرد یا آن را برگرداند؛ بنابراین ید ایشان امانی و تعهد به نتیجه در ضمن آن موجود است. اخذ بالسؤم یک قاعده حقوقی است معمولاً قواعد حقوقی و فقهی ادله محکم و انکار ناپذیری در بعد اثباتی وجود دارد، ولی در بحث اخذ بالسؤم این گونه نیست و موضوع دستخوش اختلاف نظرهای زیادی در مبنا شده است، ولی بر فرض اثبات اخذ بالسؤم به عنوان یک موضوع کلی نتیجه هر چه باشد با توجه به تعاریف حقوقدانان و فقها می‏تواند یک قاعده فقهی یا حقوقی باشد؛ بنابراین اختلاف نظرها در ادله اثبات اخذ بالسؤم، مانع قاعده بودن آن نیست.