پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 6 2024 06 19 The Right to Clean Air in International Documents and Iranian Law, and Its Criminal Guarantees حق برخورداری از آب و هوای سالم در اسناد بین الملل و حقوق ایران و ضمانت کیفری آن 297 311 10.61838/csjlp.6.1.18 FA احمد اعتماد استادیار گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران رضا زیرائی عضو هیأت علمی و مربی گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2024 04 20 <p>Clean air is a crucial element of the right to a healthy environment. At the same time, air pollution is a form of environmental pollution that has detrimental effects on human life, putting the health of the environment and citizens at serious risk. This has made the examination of the right to clean air in international documents and Iranian law, as well as its criminal guarantees, a necessity. Based on this premise, the aim of the present article is to examine the approach of Iranian law and international documents towards the right to clean air and its criminal guarantees. This article is descriptive-analytical and uses a library research method to investigate the subject at hand. The findings indicate that both Iranian law and international documents support the right to clean air, and governments are obligated to enact the necessary laws and ensure compliance with these laws. On the international level, there is little to no discussion of criminal guarantees for the protection of this right because the criminal sanctions for environmental crimes have not developed sufficiently. However, domestically, in Iran, the legislator has prescribed penalties such as imprisonment and fines to protect both the right to clean water and clean air. Nevertheless, these enforcement mechanisms do not seem to be particularly deterrent.</p> <p>آب و هوای سالم از عناصر مهم حق بر برخورداری از محیط زیست سالم است. در همین حال آلودگی آب و هوا یکی از اقسام آلودگی‌های زیست­ محیطی است­که آثار زیانباری بر زیست انسانی داشته و سلامت محیط زیست و شهروندان را در معرض خطر جدی قرار داده است. همین امر بررسی حق برخورداری از آب و هوای سالم در اسناد بین الملل و حقوق ایران و ضمانت کیفری آن را به یک ضرورت مبدل ساخته است. بر اساس آنچه گفته شد هدف مقاله حاضر بررسی رویکرد حقوق ایران و اسناد بین­المللی نسبت به حق برخورداری از آب و هوای سالم و ضمانت­کیفری این حق است. این مقاله توصیفی تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی موضوع مورد اشاره پرداخته است. یافته‌ها بر این امر دلالت دارد که هم در حقوق ایران و هم در اسناد بین‌الملل حق برخورداری از آب و هوای سالم مورد حمایت قرارگرفته و دولت‌ها متعهد شده‌اند که قوانین لازم در این خصوص وضع و نسبت به رعایت این قوانین همت گارند. در سطح بین­المللی، نمی‎توان از ضمانت­کیفری رعایت حقوق مورد اشاره سخن به­ میان آورد زیرا اساساً ضمانت کیفری جرائم زیست محیطی آن گونه که باید توسعه نیافته است. در سطح داخلی اما هم در حمایت از حق برخور داری از آب سالم و هم برخورداری از هوای سالم، قانون­گذار، مجازات‌هایی چون حبس و جزای نقدی در نظر گفته است. با این حال به نظر می‌رسد ضمانت اجراهایی تعیین شده چندان بازدارنده نیست.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/116/85