پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 7 2025 03 28 The Jurisprudential Criteria of the Guardian Council in the Conformity and Declaration of Non-Contradiction of Laws with Islamic Principles معیارهای فقهی شورای نگهبان در تطبیق و اعلام عدم مغایرت قوانین با موازین اسلامی 31 55 10.61838/csjlp.7.1.3 FA ایرج احمدی راد دانشجوی دکتری، گروه حقوق عمومی، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران. معین صباحی گراغانی استادیار، گروه حقوق، واحد کرمان،دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. طبیه بلوردی دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران. Journal Article 2024 11 28 <p>The jurisprudential criteria of the Guardian Council in conforming and declaring the non-contradiction of laws with Islamic principles, as outlined in Articles 4 and 94 of the Constitution of Iran, is the subject of this article. This research is applied in nature and conducted using a descriptive-analytical method. Following the hierarchical order in the Iranian legal system, the primacy of the Constitution and Sharia over ordinary laws has been accepted. However, there is no specific jurisprudential criterion established for the conformity and declaration of non-contradiction of ordinary laws with Sharia, leading to numerous disputes and disagreements in this field. The prevailing theory is that the relationship between sources and foundations has often been disregarded, and the Guardian Council has referred to issues in rejecting parliamentary laws that either lack religious foundations or are not related to Sharia at all. Beyond the differing views on the oversight role of the Guardian Council under Article 4 of the Constitution over previous laws and regulations, it appears that this oversight cannot be fully carried out without the intervention of the Parliament. However, the Constitution has not provided any formal procedures for this process. The adoption of legal opinions and the formulation of legal provisions in this regard is deemed necessary and essential. This is while, in many cases, when the Guardian Council’s jurists have ruled laws to be inconsistent with Islamic principles, at different points in time, those same laws have been approved by the Council in a different form or context.</p> <p>معیارهای فقهی شورای نگهبان در تطبیق و اعلام عدم مغایرت قوانین با موازین اسلامی موضوع اصول 4 و94 قانون اساسی ایران موضوعی است که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است. به تبعیت از نظم کلنی در نظام حقوقی ایران تقدم قانون اساسی و شرع بر قوانین عادی مورد پذیرش قرار گرفته است که معیار فقهی مشخصی برای تطبیق و اعلام عدم مغایرت قوانین عادی با شرع پیش­بینی نشده است و از این رو مجادلات و اختلاف نظرهای زیادی در این حوزه وجود دارد. نظریه غالب آن است که ارتباط منابع با مبانی در بسیاری از موارد رعایت نشده و شورای­نگهبان به موضوعاتی در رد قوانین مجلس استناد نموده که یا مبانی شرعی نداشته یا اساساً با شرع ارتباطی نداشته است. گذشته از تفاوت دیدگاهی که در مسأله نظارت شورای نگهبان مطابق اصل چهارم قانون اساسی بر قوانین و مقررات سابق وجود دارد، به نظر می­رسد این نظارت به طور تام و بدون دخالت مجلس نمی­تواند انجام گیرد، اما قانون اساسی تمهیداتی را برای تشریفات این امر در نظر نگرفته است. اتخاذ نظر و بیان تمهیدات قانونی در این زمینه امری لازم و ضروری پیش­بینی می­شود. این در حالی است که در بسیاری از موارد که فقهای شورای نگهبان رأی به مغایرت چنین قوانینی داده­اند، در برهه­های زمانی متفاوت همان قوانین در قالب و شکل دیگری به تأیید شورا رسیده است.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/122/216