پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 8 زمستان 1405 1405 10 01 A Critique of the Constitutionalization of Divorce Regulations with Emphasis on the Limitations of Divorce at the Wife’s Request نقدی بر اساسی­سازی مقررات طلاق با تأکید بر محدودیت­های طلاق به درخواست زوجه 1 12 10.61838/csjlp.164 FA مرجان حیدری دانشجوی دکتری رشته حقوق خصوصی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران محمدباقر عامری نیا دانشیار گروه حقوق، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران داریوش بابایی استادیار گروه حقوق، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران Journal Article 1403/07/28 <p>Marriage is a sacred institution and one of the fundamental pillars of family formation in Islam, arising from the interaction and shared life of the spouses, with rights and obligations stipulated for each. However, this does not mean that all laws and regulations are just or that they equally take into account the rights and responsibilities of both spouses. One of the fundamental issues that has created legal challenges is the limitation of divorce for wives, which, in a broader perspective, is referred to as the constitutionalization of divorce regulations. The constitutionalization of divorce regulations refers to the legal protection afforded to the husband for unilaterally requesting the right to divorce, while disregarding the wife’s right in this regard. Accordingly, the present study seeks to examine the approach of constitutionalizing divorce regulations, with special consideration of the limitations imposed on wives’ access to divorce. The central question is: What factors have led to the emergence of the constitutionalization approach in divorce regulations and the imposition of restrictions on women? The research findings indicate that constitutionalization is rooted in certain jurisprudential teachings that view the man as a fully authorized and entitled party, granting him the right to divorce while depriving the wife of some of her basic rights. This approach has manifested in the legal system as the husband’s exclusive authority over the right to divorce, which requires revision and adjustment in favor of the wife. For instance, provisions regarding the husband’s nushūz (marital misconduct) or neglect of the wife’s needs could be recognized as grounds for women to request the right to divorce. Furthermore, eliminating the constitutionalization of divorce regulations necessitates acknowledging the private nature of marriage and moving away from a public-law perspective on it, which has reinforced a state-centric view and vested this right in the husband or the court. This article adopts a descriptive–analytical approach and employs library-based research tools.</p> <p>ازدواج امری مقدس و از ارکان تشکیل­دهنده نظام خانواده در اسلام است که از تعامل و زیست مشترک زوجین ایجاد می­شود و برای هریک نیز حقوق و تکالیفی در نظر گرفته شده است. اما این بدان معنا نیست که تمامی قوانین و مقررات، عادلانه بوده و به نحو برابر، حقوق و مسؤولیت زوجین را مورد ملاحظه قرار می­دهد. یکی از موارد اساسی که باعث ایجاد چالش حقوقی شده است، محدودیت­های طلاق برای زوجه است که در یک نگرش کلی تحت عنوان اساسی سازی مقررات طلاق از آن یاد می­شود. اساسی­سازی مقررات طلاق به معنای حمایت قانون از زوج برای درخواست یک طرفه حق طلاق و نادیده گرفتن حق زوجه در این زمینه است. بر همین اساس پژوهش حاضر در تلاش است تا رویکرد اساسی­سازی مقررات طلاق را با عنایت به محدودیت­های طلاق زوجه بررسی نماید. پرسش محوری این است که عوامل شکل­گیری رویکرد اساسی­سازی مقررات طلاق و ایجاد محدودیت برای زنان چیست؟ نتایج تحقیق نشان دهنده آن است که اساسی­سازی ریشه در برخی آموزه­های فقهی دارد که مرد را به عنوان عنصر تام­الاختیار و ذی­حق تلقی نموده و علاوه بر اعطای حق طلاق به وی، زوجه را از برخی حقوق بدیهی خود دور نگاه داشته است. این رویکرد در نظام حقوقی نیز به شکل اختیار مرد در حق طلاق نمود یافته که نیازمند بازنگری و تعدیل به نفع زوجه است. از جمله اینکه مقررات مربوط به ناشزه بودن مرد یا بی‌توجهی به نیازهای زن می­تواند به عنوان ابزاری برای درخواست حق طلاق از سوی زنان لحاظ شود. همچنان که رفع اساسی سازی مقررات طلاق نیازمند توجه به خصوصی بودن نکاح و خارج شدن از نگرش عمومی به آن است که منجر به تقویت نگرش دولتی و حاکمیتی و اعطای این حق به زوج یا دادگاه شده است. در مقاله حاضر از روش توصیفی و تحلیلی و ابزار کتابخانه­ای استفاده شده است.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/164/378