پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 7 2025 04 21 Recognition and Enforcement of Foreign Judgments in Iranian Law with a View to Judicial Practice شناسایی و اجرای احکام خارجی در حقوق ایران با نگاهی به رویه قضایی 286 301 10.61838/csjlp.7.1.17 FA سهیل زنگی دانشجوی دکتری، گروه حقوق، رشته حقوق خصوصی، واحد امارات متحده عربی، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی. نجادعلی الماسی استادیار، گروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران. حسین مهرپورمحمدآبادی استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق شهید بهشتی، تهران، ایران. Journal Article 2024 12 30 <p>The objective of the present article is to examine the recognition and enforcement of foreign judgments in Iranian law with a view to judicial practice. The results indicate that, in the Iranian legal system, foreign judgments are enforceable when the issuing country, according to its domestic laws, or through a treaty or court order, recognizes judgments issued by Iran as valid. If a foreign judgment is rejected by an Iranian court due to incompatibility with Iranian public order and good morals, contradiction with international treaties, involvement with immovable property located in Iran, or inconsistency with a foreign judgment previously issued by one of the courts in Iran, such foreign judgments cannot be recognized and enforced in Iran. At times, judicial practice reveals that courts face a state of confusion when dealing with the enforcement of foreign judgments in Iran. For instance, in one case, an Iranian family court, when reviewing a request for the recognition and enforcement of a divorce judgment issued by a Danish court, without issuing an enforcement order, delved into the merits of the case. In response to the plaintiff's request, the court adjudicated the request for recognition and divorce in accordance with Iranian law, considering the requested judgment as a presumption and indication for its own divorce ruling. Following a substantive review, the court issued the divorce judgment based on Article 1130 of the Iranian Civil Code. In another separate judgment, the court addressed a request for the recognition of divorce and, based on the reasoning that the divorce judgment issued by the California Supreme Court indicated the termination of the marital relationship and that its compliance with Islamic marriage regulations and the performance of the Islamic divorce formula under Islamic conditions were confirmed by an Islamic marriage registrar, the court recognized the California judgment pursuant to Articles 6 and 972 of the Iranian Civil Code.</p> <p>هدف مقاله حاضر بررسی شناسایی و اجرای احکام خارجی در حقوق ایران با نگاهی به رویه قضایی است. نتایج بیانگر این امر است که در نظام حقوقی ایران، احکام‌ خارجی‌ای قابل اجرا هستند‌ که‌ کشور صادرکننده حکم طبق قوانین‌ داخلی‌ خود، یا عهدنامه یا قرار دادگاه، احکام صادره از ایران را معتبر بداند. در صورت مردود اعلام شدن حکم خارجی از سوی دادگاه ایران، مغایرت با نظم عمومی و اخلاق حسنه ایران، مغایرت با عهود بین، حکم راجع به‌ اموال‌ غیرمنقول واقع در ایران، مخالف حکم خارجی در یکی از دادگاه‌های‌ ایران‌ صادر‌ شده باشد، احکام خارجی در ایران قابل شناسایی و اجرا نیست. گاهی اوقات در رویه محاکم دیده می‌شود که دادگاه‌ها با یک حالت سردرگمی با موضوع اجرای احکام خارجی در ایران مواجه هستند. مثلاً دادگاه خانواده ایران در یک مورد در رسیدگی به‌ تقاضای‌ تنفیذ و حکم طلاق صادره‌ از‌ دادگاه‌ دانمارک بدون صدور‌ دستور‌ اجرا، وارد ماهیت دعوی‌ شده‌ و به تقاضای خواهان، درخواست تنفیذ و طلاق وی را طبق قوانین ایران رسیدگی‌ کرده‌ و حکم مورد درخواست را اماره‌ و قرینه‌ای برای‌ حکم‌ طلاق‌ خود فرض کرده و پس از رسیدگی ماهیتی به استناد ماده1130 قانون مدنی ایران حکم طلاق صادر کردند. در‌ احکام جداگانه دیگری به‌ درخواست‌ تنفیذ‌ طلاق‌ رسیدگی و با‌ این‌ استدلال که حکم دادگاه طلاق صادره از سوی دادگاه عالی کالیفرنیا حاکی از اعلام خاتمه رابطه‌ زناشویی‌ بوده‌ و تأیید مراتب شرعی بودن آن از‌ طرف‌ سردفتر‌ ازدواج‌ اسلامی‌ و اجرای صیغه طلاق شرعی با شرایط شرعی به استناد ماده 6 و 972 قانون مدنی، حکم دادگاه کالیفرنیا را تنفیذ کرده است.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/365/244