پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 7 1404 07 01 Ownership of Water Resources in Islam and Its Application in Iran مالکیت آب‌ها در اسلام و نحوه کاربرد آن در ایران 19 35 10.61838/csjlp.381 FA علی اصغر صالحی مفرد دانشجوی دکتری، گروه مدیریت محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران علی فقیه حبیبی استاد، گروه حقوق، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سیدعباس پورهاشمی عضو هیات علمی و رئیس مؤسسه تخصصی حقوق بین الملل، تورنتو، انتاریو، کانادا شیرین شیرازیان استادیار گروه مدیریت محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1403 10 10 <p>Water is one of the most valuable elements in the environment. The fundamental role of water in sustaining human life, the formation of nature and vegetation, the emergence and development of life, has long been a focal point in the scientific theories of scholars. In Islam, water is so highly valued that the Holy Qur'an refers to it as the "source of life for all living beings." One of the crucial and examinable aspects of water resources is their ownership. The present study, conducted using a descriptive-analytical method, addresses the importance of this issue by exploring the ownership of water resources in Islam and their application in Iran. By tracing this topic in Islamic teachings and legal regulations concerning water resources, the study initially examines the legal nature of water resources and their transition from res nullius (unowned property) to public ownership. Furthermore, the distinction between <em>anfal</em> (Islamic public property) and <em>musha'at</em> (common property) is clarified. The study also critiques the current water-related laws in Iran and proposes practical solutions to address ownership issues in this domain.</p> <p>آب به عنوان یکی از با ارزش‌ترین عناصر در محیط زیست است. نقش اساسی آب در ادامه زندگی بشر و به وجود آمدن طبیعت و نباتات، پیدایش حیات و رشد آن در نظریه‌های علمی دانشمندان مدت هاست مورد توجه قرار گرفته است. آب در اسلام بقدری با ارزش است که در قرآن کریم از آن به عنوان ,,مایه حیات تمام موجودات،، نامبرده است و یکی از موضوعات مهم و قابل بررسی در آب‌ها موضوع مالکیت آن‌ها است. مقاله حاضر که به روش توصیفی- تحلیلی تدوین شده است، ضمن بیان اهمیّت آن، مالکیت آب‌ها در اسلام و نحوه کاربرد آن در ایران، با دنبال نمودن این موضوع در اسلام و مقررات قانونی آب‌ها، ابتداء به بیان ماهیت حقوقی آب‌ها و مباحات قابل تملك تا مال عمومی شدن را بررسی نموده است. سپس تفاوت بین انفال و مشترکات را نیز تبیین و با نقد قوانین فعلی کشورمان در حوزه آب، با ارائه راهکارهای کاربردی، حل مشکل آن، موضوع، مالکیت آب‌ها، را پیشنهاد نموده است.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/381/286