پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 7 زمستان 1404 1404 02 01 Rescheduling Overdue Banking Facilities under Debt Purchase and Lease-to-Own Contracts امهال تسهیلات معوق بانکی قراردادهای خرید دین و اجاره به شرط تملیک 1 17 FA مصدق سالار دانشجوی دکتری، گروه حقوق خصوصی، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران. جواد نیک نژاد دانشیار، گروه حقوق خصوصی، واحد آیت الله آملی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مهدی فلاح خاریکی استادیار، گروه حقوق خصوصی، واحد آیت‌الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران. Journal Article 1403 10 19 <p>Under Iran’s current economic conditions, which are characterized by a growing volume of banks’ non-performing claims, it is undoubtedly necessary to devise appropriate mechanisms for the expeditious recovery of banking claims in a manner that both safeguards banks’ interests and remains within customers’ financial capacity and solvency. However, given the necessity of complying with legal and Sharia requirements within the Islamic banking system, as well as the existing unresolved challenges and difficulties, the implementation of mechanisms for rescheduling overdue banking obligations may itself give rise to new legal and operational challenges. The present study aims to address two important questions: whether overdue banking facilities arising from debt purchase and lease-to-own contracts can be rescheduled, and whether other overdue banking facilities can be rescheduled through debt purchase and lease-to-own contractual arrangements. This study adopts a descriptive-analytical approach and examines these questions through library-based research. The findings indicate that overdue banking facilities arising from debt purchase and lease-to-own contracts may be rescheduled through one of three methods: extension, renewal, or conversion of the contract. Rescheduling may also be accomplished by granting debt purchase facilities against commercial instruments. Furthermore, rescheduling involving an increase in the amount payable under lease-to-own facilities is possible through the conversion or renewal of the underlying contract. It is concluded that, when granting banking facilities, banks should conduct adequate and appropriate credit assessments, evaluate the subject matter of the financing, and undertake sufficient market analysis. Throughout the term of the contract, banks should also adequately supervise the proper use of the facilities for the purpose specified in the contract, while ensuring that the collateral and guarantees obtained are proportionate to the type and amount of the facilities granted.</p> <p>در شرایط اقتصادی کنونی کشور ایران که با رشد فزاینده مطالبات غیرجاری بانک‌ها روبه‌رو هستیم، بی‌شک پیش‌بینی تمهیداتی جهت وصول هر چه سریع‌تر مطالبات بانکی به‌نحوی‌که ضمن حفظ منافع بانک در محدوده توان و ملائت مشتریان نیز باشد، ضروری است. اما با نظر به لزوم رعایت چهارچوب‌های حقوقی و شرعی در نظام بانکداری اسلامی، و همچنین با عنایت به چالش‌ها و مشکلات حل‌نشده موجود، اجرایی شدن امهال معوقات بانکی موجد چالش‌ها و معضلات جدیدی خواهد بود. هدف مقاله حاضر بررسی این سوال مهم است که امهال تسهیلات معوق بانکی قراردادهای خرید دین و اجاره به شرط تملیک امکان پذیر است و از طرفی امهال سایر تسهیلات بانکی در قالب قراردادهای خرید دین و اجاره به شرط تملیک مقدور است؟ این مقاله توصیفی تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی سوال مورد اشاره پرداخته شده است. یافته ها بر این امر دلالت دارد که  به یکی از روش تمدید یا تجدید یا تبدیل قرارداد برای امهال تسهیلات معوق بانکی قراردادهای خرید دین و اجاره به شرط تملیک استفاده کرد. امهال با اعطای تسهیلات خرید دین روی اسناد تجاری امکان پذیر است. همچنین امهال با زیاده در تسهیلات اجاره به‌شرط تملیک با استفاده از روش تبدیل و تجدید قرارداد امکان پذیر می‌باشد. نتیجه اینکه بانک‌ها باید در اعطای تسهیلات ملاحظات اعتباری و موضوع سنجی و بازار سنجی لازم و کافی را انجام دهند و در طول مدت قرارداد نیز بر مصرف صحیح تسهیلات در موضوع قرارداد نظارت کافی داشته باشند و وثایق و تضمینات اخذشده با نوع و میزان تسهیلات پرداختی انطباق داشته باشد.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/385/496