پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 6 2024 12 31 Comparative Analysis of the Concept, Nature, and Foundations of Legal Advocacy and Civil Advocacy in the Legal Systems of Iran, Lebanon, and Canada بررسی تطبیقی مفهوم، ماهیت و مبانی وکالت دادگستری و وکالت مدنی در نظام‌های حقوقی ایران، لبنان و کانادا 331 367 10.61838/csjlp.6.5.20 FA محمدرضا عمادی گروه حقوق خصوصی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. عیسی امینی گروه حقوق خصوصی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. جلیل مالکی گروه حقوق خصوصی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2024 11 29 <p>One of the most widely used contracts in civil law is the contract of agency. Over many years, this contract has led to the formation of a distinct profession in which individuals specialize in legal advocacy before the judiciary on behalf of the public. In the Iranian legal system, there are two types of agency: judicial advocacy and civil agency, both rooted in traditional and jurisprudential principles. An analysis of these two institutions reveals that judicial advocacy has gradually diverged from its jurisprudential foundations and has become more aligned with the legal frameworks of advanced jurisdictions, such as Canada, which has specific and unique regulations governing legal advocacy. Additionally, the legal system of Lebanon, benefiting from both European and jurisprudential legal traditions, shares significant similarities with the Iranian legal system. A study of Lebanese law provides further insights into various aspects of the institution of legal advocacy. The formation of the agency contract, its execution conditions, and its legal consequences exhibit fundamental differences from traditional jurisprudential principles. These differences have been examined and analyzed within the legal systems under review, shedding light on their various dimensions. In recent years, new laws have been enacted in the field of judicial advocacy, significantly diverging from previous legal foundations. This study aims to interpret these legal changes and assess their positive and negative aspects. Moreover, a comparative examination of the legal systems of other countries can offer a clearer perspective on the governing legal framework of judicial advocacy in Iran. This research seeks to address the fundamental differences between the concept of agency in the legal systems of the three countries under review, as well as to identify legislative gaps that have hindered progress in certain areas of advocacy. To achieve these objectives, the study relies on library-based resources, employing an analytical and descriptive methodology. Additionally, internet sources have been utilized to ensure the research remains up to date.</p> <p>یکی از عقود پرکاربرد قانون مدنی، عقد وکالت است. این عقد در طی سال‌های بسیار دور موجب ایجاد یک صنف جدیدی شده است که افراد آن صنف به صورت تخصصی به وکالت در دادگستری نسبت به امور مردم می‌پردازند. در نظام حقوقی ایران نیز دو نوع وکالت در سیستم عرفی و قانونی وجود دارد که شامل وکالت دادگستری و وکالت مدنی بر پایه اسلوب سنتی و فقهی وجود دارد. بررسی این دو نهاد نشان می‌دهد که وکالت دادگستری در طول سالیان گذشته از مبانی فقهی تا حدی فاصله گرفته و به حقوق کشورهای مختلف که در این حوزه مترقی هستند، نزدیک‌تر شده است که از آن جمله می‌توان به کشور کانادا اشاره کرد که در خصوص وکالت دادگستری قواعد و مقررات خاص و ویژه‌ای دارد. همچنین حقوق کشور لبنان به جهت بهره مندی از حقوق اروپایی و فقهی به نظام حقوقی ایران نزدیک بوده که مطالعه حقوق این کشور نیز زوایای مختلفی از این نهاد را روشن کرده است. نحوه تشکیل عقد وکالت، شرایط اجرا و آثار آن تفاوت‌های مبنایی با نظام سنتی فقهی دارد که این امر در حقوق کشورهای مورد بررسی نیز ارزیابی و تحلیل گردید و زوایای آن روشن شد. اخیراً قوانینی در حوزه وکالت دادگستری تصویب شده است که تا حد بسیار زیادی با مبانی سابق آن فاصله بسیاری گرفته است که پژوهش حاضر می‌تواند تا حد بسیار زیادی این قوانین را تفسیر نموده و زوایای مثبت و منفی آن را ارزیابی نماید. همچنین بررسی حقوق کشورهای دیگر می‌تواند تصویر روشنی از وضعیت نظام حاکم بر وکالت دادگستری در ایران نشان دهد. آنچه که در این رساله به دنبال پاسخگویی به آن هستیم تفاوت‌های مبنایی میان نهاد وکالت در حقوق سه کشور بوده و همچنین خلأهای قانونگذاری که موجب عدم پیشرفت برخی حوزه‌های وکالت شده است را بررسی کنیم. به همین علت از منابع کتابخانه‌ای جهت بررسی موضوع بهره گرفته شده است و مطالب به شیوه تحلیلی و توصیفی نگارش یافته و در جهت بروزرسانی مطالب از اینترنت نیز بهره گرفته شد.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/397/235