پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 7 2025 07 07 Examination of Women's Exclusion from Certain Political and Social Positions بررسی محرومیت تصدی زنان از برخی مناصب سیاسی و اجتماعی 326 342 10.61838/csjlp.415 FA فرامرز شیروانی فارغ‌التحصیل دانشکده حقوق، دانشگاه ملی مالزی، مالزی صلواتی مت بصیر مدرس، دانشگاه ملی مالزی، مالزی Journal Article 2025 01 13 <p>One of the critical issues in the field of contemporary political activism is the examination of women's social status and their political-social roles and functions in various relationships and interactions. The increase in women's awareness and higher education, as half of the active population of society, has altered their position and status in both society and family. Women's entrepreneurial activities have gained significant global importance, offering economic, social, and cultural benefits. Therefore, the strategies of a developed society must be based on the active participation of women in economic, political, and social affairs. This study employs a descriptive-analytical method to investigate the issue of women's employment—or, more precisely, their occupation of political and social positions—within the statutory laws of the Islamic Republic of Iran and the provisions of the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (CEDAW). The findings indicate that the initial impression is undoubtedly one of a clear divergence of positions between these two sources. In reality, the convention presents itself as a defender of women's rights by advocating for their political and social participation, thereby creating the perception that the Islamic perspective is in opposition to this right. These conflicts have led to Iran's non-accession to the United Nations Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women, further fueling claims that the Islamic Republic of Iran violates women's rights. However, in Islamic thought, women have always been a significant subject, with their ultimate aspirations lying in higher matters, particularly in actively contributing to the upbringing of an Islamic society. Undoubtedly, a historical examination of this issue would greatly contribute to clarifying the matter and enhancing theoretical discussions. This article seeks to address the question of how the Women's Convention and Iranian statutory laws approach the right to employment—or, in other words, women's occupation of political and social positions—and how the manifestations of this right have been reflected in the mentioned legal sources.</p> <p>یکی از مسائل مهم در عرصه کنشگری سیاسی امروزه، بررسی جایگاه اجتماعی زن و نقش و کارکرد سیاسی-اجتماعی او در روابط و مناسبات مختلف می‌باشد. افزایش آگاهی و تحصیلات دانشگاهی زنان به عنوان نیمی از جمعیت فعال جامعه، موقعیت و جایگاه آنان را در اجتماع و خانواده تغییر داده است. فعالیتهای کارآفرینانه زنان اهمیت وافری در سطح جهانی یافته است و منافع اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دارد. لذا استراتژی‌های یک جامعه توسعه یافته، لازم است بر مبنای مشارکت هر چه فعال‌تر زنان در امور اقتصادی، سیاسی و اجتماعی پی‌ریزی گردد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی مقوله اشتغال یا به تعبیری دیگر تصدی‌گری زنان بر مناصب سیاسی و اجتماعی در قوانین موضوعه جمهوری اسلامی ایران و مفاد کنوانسیون زنان پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که آنچه در گام نخست در ذهن متبادر می‌گردد، به طور قطع عبارتی چون، وجود اختلاف موضع آشکار میان آن دو منبع می‌باشد. در واقع کنوانسیون از مشارکت سیاسی- اجتماعی زنان پوششی درست کرده است تا خود را مدافع حقوق زنان جلوه دهد و اینگونه تظاهر کند که نگاه اسلامی در تعارض با این حق است. این تعارضات زمینه ساز آن گردیده است که جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون زنان سازمان ملل متحد ملحق نگردد و این عدم الحاق به طرح ادعاهایی مبنی بر " ناقض حقوق زنان" بودن جمهوری اسلامی ایران دامن زده است. در صورتی که در حوزه اندیشه اسلامی، زن همواره از موضوعات مهم بوده و رسالت و غایت آمال نوع زن در امور والاتری، از جمله و به ویژه ایفاء نقش فعالانه در تربیت جامعه اسلامی، بوده است. بی‌شک، بررسی تاریخی این مقوله، کمک بسیاری به روشن‌شدن مسئله و شفافیت در نظریه‌ پردازی‌ها می‌کند. ایـن مقالـه در صدد پاسخ‌گویی به این سوال است که کنوانسیون زنان و نیز قوانین موضوعه ایران چه رویکردی به حق اشتغال یا به تعبیری دیگر تصدی‌گری زنان بر مناصب سیاسی و اجتماعی داشته و در منابع حقوقی مذکور، مصادیق این حق به چه نحو بروز و ظهور داشته است؟</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/415/250