پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 7 زمستان 1404 2025 12 22 Evaluation of the Criminal Policy Governing the Creation of Clean Air ارزیابی سیاست جنایی حاکم بر ایجاد هوای پاک 10.61838/csjlp.466 EN عرفان امیرپور دانشجو دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، گروه حقوق، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران محمد علی بابائی دانشیار، گروه حقوق، دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین، قزوین، ایران علیرضا سایبانی استادیار، گروه حقوق، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر عباس، ایران Journal Article 2025 03 29 <p>After 22 years since the enactment of the Law on the Prevention of Air Pollution, the legislator approved the Clean Air Act. However, despite this new law and the rectification of the shortcomings of the former legislation, air pollution remains a persistent issue. This indicates that either the criminal policy underlying the legislation in this field has been inadequate or that the responsible institutions have not effectively fulfilled their assigned duties. Accordingly, this article examines the criminal policy embedded in the Law on the Prevention of Air Pollution alongside the criminal policy reflected in the Clean Air Act. Through this comparative analysis, it has been concluded that the legal aspects envisioned in the new law have been more precisely elaborated than in the previous statute. Moreover, in terms of criminal protection, the legislator—while considering the interplay between criminal and non-criminal interventions—has approached criminal intervention instrumentally, incorporating it in a detailed manner through multiple provisions and criminalizations. Nevertheless, certain elements, such as the removal of imprisonment penalties, remain open to criticism. The fundamental reason for the inefficacy of this law, however, lies in the fact that the legislator has merely emphasized the participation of the Environmental Protection Organization with other non-public institutions, all of which are affiliated with the government. This approach has, in practice, challenged the guarantee of enjoying clean air, since such participation has been neglected due to the dependency and subordination of these organizations and institutions to a single entity.</p> <p>مقنن در حوزه آلودگی هوا بعد از گذشت ۲۲ سال از تصویب قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا، اقدام به تصویب قانون هوای پاک نمود، لاکن با وجود این قانون و رفع کاستی‌های قانون سابق، ما همچنان شاهد آلودگی هوا هستیم که این موضوع نشان دهنده آنست که یا سیاست جنایی حاکم بر وضع قوانین در این حوزه مطلوب نبوده و یا اینکه نهادهای متولی،آن طور که باید نتوانسته اند تکالیف محوله را به اجرا بگذارند. بدین منظور در این نوشتار سیاست جنایی حاکم بر قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا در کنار سیاست جنایی مستتر در قانون هوای پاک مورد بررسی قرار گرفته است و از ورای این مقایسه، این نتیجه حاصل گردید که جنبه‌های حقوقی پیش بینی شده در این قانون نسبت به قانون سابق به خوبی تبیین گردیده و از نظر حمایت کیفری هم قانونگذار<strong> </strong>ضمن در نظر گرفتن تعامل مداخله کیفری با مداخله‌های غیر کیفری، با رویکردی ابزاری به مداخله کیفری به صورت جزء به جزء و با احکامی متعدد،اقدام به جرم انگاری نموده است هر چند در مواردی از جمله حذف مجازات حبس قابل نقد می باشد.لاکن دلیل اساسی عدم کارایی این قانون این موضوع می باشد که مقنن صرفاً به مشارکت سازمان محیط زیست با سایر نهادهای غیرمردمی که جملگی زیرمجموعه دولت هستند توجه نموده است که این اقدام در عمل تضمین برخورداری از هوای پاک را به چالش کشانده است چرا که این مشارکت به دلیل وابستگی و تعلق آن‌ سازمان‌ها و نهادها به یک مجموعه واحد؛ مغفول مانده است.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/466/276