پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 8 تابستان 1405 1405 04 01 A Comparative Study of the Nature and Legislative Scope of the Sale and Mining of Cryptocurrencies in the Laws of Iran, the European Union, and the United States مطالعه تطبیقی ماهیت و قلمرو تقنینى خرید و فروش و استخراج رمز ارزها در حقوق ایران، اتحادیه اروپا و آمریكا 1 15 FA بهاره برادران خلقى گروه حقوق خصوصی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی ، مشهد، ایران. سید محسن حسینی پویا گروه حقوق خصوصی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی ، مشهد، ایران محمد رضا قاضی زاده گروه حقوق خصوصی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران Journal Article 1404/07/01 With the expansion of blockchain technology and the increasing use of cryptocurrencies in financial transactions, extensive legal developments have emerged in the field of regulation of this domain. The purpose of this study is to conduct a comparative examination of the nature and legislative scope of the sale and mining of cryptocurrencies in Iran, the European Union, and the United States in order to identify similarities, differences, and legal gaps. This research has been conducted using a descriptive–analytical method, and the data have been collected through an examination of national laws, international instruments, regulatory guidelines, and judicial practices across the three comparative jurisdictions. In Iran, legal regulations concerning cryptocurrencies are still in the process of development; the sale and purchase of cryptocurrencies is generally permitted, but cryptocurrencies are not recognized as a legal means of payment. Cryptocurrency mining is allowed under specific conditions and requires obtaining a license from the Ministry of Industry, Mine, and Trade. In contrast, the European Union has adopted a more comprehensive approach. The Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) provides a clear legal framework for activities related to cryptocurrencies and enhances transparency in cryptocurrency transactions and mining. In the United States, cryptocurrency-related regulations vary at both the federal and state levels. Institutions such as the Securities and Exchange Commission (SEC) and the Commodity Futures Trading Commission (CFTC) play a significant role in regulating this field. Cryptocurrency mining is permitted in many states, subject to compliance with environmental and energy regulations. The comparative analysis indicates that Iran requires the formulation of a more comprehensive and transparent legal framework for managing cryptocurrency-related activities, while the European Union has taken an effective step toward regulation through the adoption of the MiCA framework. In the United States, although the diversity of state-level regulations creates certain challenges, the overall approach continues to support innovation. For Iran, drawing on the experiences of the European Union—particularly in terms of regulatory transparency and investor protection—can be highly beneficial. با گسترش فناوری بلاکچین و استفاده روزافزون از رمز ارزها در مبادلات مالی، تحولات حقوقی گستردهای در زمینه تنظیم‌گری این حوزه به وجود آمده است. هدف این مطالعه، بررسی تطبیقی ماهیت و قلمرو تقنینى بیع و استخراج رمز ارزها در ایران، اتحادیه اروپا و آمریکا است تا نقاط اشتراک، تفاوت‌ها و خلأهای قانونی شناسایی شود. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و داده‌ها از طریق بررسی قوانین ملی، اسناد بین‌المللی، دستورالعمل‌ها و رویه‌های قضایی در سه حوزه تطبیقی گردآوری شده‌اند. در ایران، قوانین مرتبط با رمز ارزها همچنان در حال تدوین و خرید و فروش رمز ارزها به‌طور کلی مجاز است اما به‌عنوان ابزار پرداخت شناخته نمی‌شود. استخراج رمز ارزها تحت شرایط خاصی مجاز بوده و نیازمند دریافت مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت است. در مقابل، اتحادیه اروپا رویکردی جامع‌تر اتخاذ کرده است. دستورالعمل بازارهای دارایی‌های رمزنگاری‌شده (MiCA) چارچوب قانونی مشخصی برای فعالیت‌های مرتبط با رمز ارزها فراهم کرده است. این دستورالعمل شفافیت بیشتری را در معاملات و استخراج رمز ارزها ایجاد می‌کند. از جهاتی در ایالات متحده، قوانین مرتبط با رمز ارزها به‌صورت فدرال و ایالتی متفاوت هستند. سازمان‌هایی مانند SEC (کمیسیون بورس و اوراق بهادار) و CFTC (کمیسیون معاملات آتی کالا) نقش مهمی در تنظیم‌گری این حوزه دارند. استخراج رمز ارزها در بسیاری از ایالت‌ها، مشروط به رعایت قوانین زیست‌محیطی و انرژی مجاز است. بررسی تطبیقی نشان می‌دهد که ایران نیازمند تدوین چارچوب قانونی جامع‌تر و شفاف‌تر برای مدیریت فعالیت‌های مرتبط با رمز ارزهاست و اتحادیه اروپا با ارائه دستورالعمل MiCA گامی مؤثر در تنظیم‌گری برداشته و همچنین در آمریکا، تنوع قوانین ایالتی چالش‌هایی را ایجاد کرده اما همچنان رویکرد کلی به سمت حمایت از نوآوری است. برای ایران، الگوبرداری از تجربیات اتحادیه اروپا به‌ویژه در زمینه شفافیت مقررات و حمایت از سرمایه‌گذاران می‌تواند راهگشا باشد.

https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/672/429