پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 8 پاییز 1405 1405 06 01 A Comparative Study of the Effects Governing the Principle of the Relativity of Judicial Decisions in Iranian Law and the Common Law Legal System مطالعه تطبیقی آثار حاکم بر اصل نسبی بودن آراء در حقوق ایران و نظام حقوقی کامن لا 1 15 FA سامان متقی شهری دانشجوی دکتری، گروه حقوق خصوصی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی ، تربت حیدریه، ایران سعید محسنی گروه حقوق خصوصی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی ، تربت حیدریه، ایران مهدی فیروز آبادیان گروه حقوق خصوصی، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی ، تربت حیدریه، ایران Journal Article 1404 07 01 The principle of the relativity of judicial decisions is one of the important principles in Iranian law and the common law legal system, the effects of which can be examined in areas such as obligations, inheritance, contracts, and civil liability. The purpose of this research is to analyze the effects of this principle in the aforementioned areas and to clarify its applications within the legal systems under consideration. This study was conducted using a descriptive–analytical method and, through library-based sources and comparative analysis between Iranian law and the common law system, examines the effects of the principle of the relativity of judicial decisions. The findings indicate that in Iran this principle is defined primarily within the framework of civil law and civil procedure law, and in matters such as contracts and obligations, emphasis is placed on the effect of judicial decisions being limited solely to the parties to the dispute. In the common law legal system, this principle is also applied more broadly in areas such as civil liability and inheritance; however, greater flexibility is evident in certain specific cases. The principle of the relativity of judicial decisions plays a fundamental role in safeguarding the rights of litigating parties and preventing judicial decisions from affecting third parties. Nevertheless, differences exist in the manner of implementing this principle between the Iranian legal system and the common law system, arising from the legal distinctions between these two systems. It is recommended that, by drawing on the experiences of the common law system, reforms be introduced into Iranian law in order to enhance the efficiency of this principle. اصل نسبی بودن آراء یکی از اصول مهم در حقوق ایران و نظام حقوقی کامن‌لاست که تأثیرات آن در موضوعاتی همچون تعهدات، ارث، قراردادها و مسئولیت مدنی قابل بررسی است. هدف این پژوهش تحلیل آثار این اصل در حوزه‌های مذکور و تبیین موارد کاربرد آن در نظام‌های حقوقی مورد نظر می‌باشد. این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و مقایسه تطبیقی میان نظام حقوقی ایران و کامن‌لا به بررسی آثار اصل نسبی بودن آراء پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اصل نسبی بودن آراء در ایران بیشتر در چارچوب قوانین مدنی و آیین دادرسی مدنی تعریف شده و در موضوعاتی مانند قراردادها و تعهدات تأکید بر تأثیر آراء تنها بر طرفین دعوا دارد. در نظام حقوقی کامن‌لا نیز این اصل به صورت گسترده‌تر در موضوعاتی همچون مسئولیت مدنی و ارث به کار گرفته می‌شود، اما با انعطاف‌پذیری بیشتر در برخی موارد خاص این مسئله محرز است. اصل نسبی بودن آراء به عنوان یک اصل مهم در حفظ حقوق طرفین دعوا و جلوگیری از تأثیرگذاری تصمیمات قضایی بر اشخاص ثالث، نقش اساسی ایفا می‌کند. با این حال، تفاوت‌هایی در نحوه اجرای این اصل میان نظام‌های حقوقی ایران و کامن‌لا وجود دارد که ناشی از تفاوت‌های حقوقی این دو سیستم است. پیشنهاد می‌شود که با بهره‌گیری از تجربیات نظام کامن‌لا، اصلاحاتی در قوانین ایران صورت گیرد تا کارآمدی این اصل افزایش یابد.

https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/673/532