پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 8 زمستان 1405 1405 08 01 The Concept of Modernity in the Thought of Constitutionalist Intellectuals: The Interaction of Tradition and Innovation in Contemporary Iran مفهوم مدرنیته در اندیشه متفکران مشروطه: تعامل سنت و نوآوری در ایران معاصر 1 13 FA محمدرحیم علوی تبار دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سید مصطفی ابطحی گروه علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سیدمهدی میرعابدینی گروه علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404/10/10 <p>Modernity in Iran during the Constitutional era did not emerge as a complete rupture from tradition; rather, it took shape as a complex, multilayered, and dynamic process of interaction, reinterpretation, and redefinition of religious, cultural, and social traditions. Confronted with crises of political, social, and economic backwardness, as well as the experience of centuries of authoritarian rule, Constitutional-era intellectuals sought to establish both theoretical and practical compatibility between indigenous intellectual and cultural heritage and the demands of the modern world. These efforts indicate that Iranian modernity, unlike its Western counterpart, was not merely imitative or unidimensional; instead, it constituted a hybrid, indigenous experience aligned with Iran’s historical, cultural, and religious context. This article, adopting an analytical–theoretical approach, examines various interpretations of modernity in the thought of prominent Constitutional intellectuals and demonstrates that these perspectives can be categorized into three main currents: the rational–critical current, which emphasized reason and social critique; the reformist–gradualist current, which regarded tradition as a foundation for reinterpretation and harmonization with modern values; and the institutional–legal current, which underscored the importance of modern structures, institutions, and legal frameworks in ensuring the sustainability of change. The findings of the study reveal that religious and cultural tradition, within these intellectual frameworks, was not perceived as an absolute obstacle but rather as an element open to redefinition and reinterpretation, capable of serving social, political, and cultural innovation. Accordingly, Iranian modernity was not only compatible with the preservation of the society’s cultural and ethical identity, but also enabled the formation of a critical and indigenous modern project.</p> <p>مدرنیته در ایران عصر مشروطه نه به‌عنوان گسستی کامل از سنت، بلکه به‌صورت فرایندی پیچیده، چندلایه و پویا از تعامل، بازخوانی و بازتعریف سنت‌های دینی، فرهنگی و اجتماعی شکل گرفت. متفکران مشروطه، در مواجهه با بحران عقب‌ماندگی سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و نیز تجربه استبداد چندسده‌ای، کوشیدند میان میراث فکری و فرهنگی بومی و الزامات جهان مدرن نوعی سازگاری نظری و عملی برقرار کنند. این تلاش‌ها نشان می‌دهد که مدرنیته ایرانی برخلاف الگوی غربی، صرفاً تقلیدی یا یک‌بعدی نبود، بلکه تجربه‌ای ترکیبی، بومی و متناسب با زمینه تاریخی، فرهنگی و دینی ایران بود.این مقاله با رویکرد تحلیلی–نظری، قرائت‌های مختلف مدرنیته در اندیشه متفکران برجسته مشروطه را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که این اندیشه‌ها شامل سه جریان اصلی بودند: جریان عقلانی–انتقادی که بر خرد و نقد اجتماعی تأکید داشت، جریان اصلاح‌طلبانه–تدریجی که سنت را بستری برای بازخوانی و همسازسازی با ارزش‌های نوین می‌دید، و جریان نهادی–حقوقی که اهمیت ساختارها، نهادها و قوانین مدرن را در تضمین دوام تغییرات مورد تأکید قرار می‌داد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سنت دینی و فرهنگی در این اندیشه‌ها نه مانعی مطلق، بلکه عنصری قابل بازتعریف و بازتفسیر بوده و می‌توانست در خدمت نوآوری اجتماعی، سیاسی و فرهنگی قرار گیرد. به این ترتیب، مدرنیته ایرانی نه تنها با حفظ هویت فرهنگی و اخلاقی جامعه سازگار بود، بلکه امکان شکل‌گیری یک پروژه مدرن انتقادی و بومی را نیز فراهم آورد.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/685/433