پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 5 1402 09 01 The Relationship Between the Universality of Human Rights and the Right to Participate in the Cultural Life of Society رابطه جهان شمولی حقوق بشر و حق مشارکت در حیات فرهنگی جامعه 201 219 10.61838/ FA اسماعیل سبزواری گروه حقوق؛ واحد دهلران، دانشگاه آزاد اسلامی، دهلران، ایران. احمد مومنی راد استادیار، گروه حقوق عمومی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 1402/04/01 The universality of human rights and the right to cultural participation, particularly within the context of cultural diversity, are relatively modern concepts that have attracted global attention since the second half of the twentieth century, following the adoption of the Universal Declaration of Human Rights in 1948. This issue has consistently been emphasized—and at times contested—in the fields of policymaking, theoretical discourse, and international judicial practice. In reconsidering individuals’ right to participate in the cultural life of society, it is first necessary to clarify the concept of the universality of human rights, since human rights, especially in the era of globalization, require respect for individuals’ cultural rights regardless of ethnicity, language, or race, and there is no fundamental dispute concerning their normative acceptance. The principal challenge, however, lies in the practical implementation of these rights by states, where respect for human and cultural rights, despite theoretical recognition, encounters serious obstacles due to political conflicts and divergent interpretations of law and humanity, and in some instances even shows signs of regression. This article examines the legislative and executive challenges associated with the right to cultural participation in social life at both national and international levels through analysis of international instruments and domestic regulations. Although the findings indicate weaknesses in the practical observance of cultural rights and participation in cultural life, no significant legislative gap appears to exist. Overall, the right to cultural participation may be regarded as one of the fundamental pillars of human rights, which, under contemporary global approaches, is increasingly being redefined, revitalized, and strengthened. جهان شمولی حقوق بشر و حق مشارکت فرهنگی، به ویژه در بستر تنوع فرهنگی، از مفاهیم نسبتاً نوینی هستند که از نیمه دوم قرن بیستم، به واسطه تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر در سال ۱۹۴۸، توجه جهانیان را به خود جلب کرده‌اند. این مسئله همواره در عرصه سیاست‌گذاری، نظریه‌پردازی و همچنین رویه قضایی بین‌المللی، مورد تأکید و چالش قرار داشته است. برای بازنگری در حق مشارکت افراد در حیات فرهنگی جامعه، ابتدا باید نسبت به تبیین جهانشمولی حقوق بشر اقدام نمود؛ چرا که حقوق بشر، خصوصاً در عصر جهانی شدن، ناظر بر احترام به حقوق فرهنگی اشخاص فارغ از قومیت، زبان یا نژاد است و تردیدی در اصل پذیرش آن وجود ندارد. چالش اصلی اما، به اجرای عملی این حقوق توسط دولت‌ها بازمی‌گردد؛ جایی که احترام به حقوق انسانی و فرهنگی افراد، علی‌رغم پذیرش نظری، در سایه تعارضات سیاسی و برداشت‌های مختلف از قوانین و انسانیت، با موانع جدی مواجه می‌شود و در برخی موارد حتی رو به افول می‌گذارد. این مقاله به بررسی چالش‌های تقنینی و اجرایی مرتبط با حق مشارکت فرهنگی در حیات اجتماعی، چه در سطح ملی و چه بین‌المللی، با بهره‌گیری از اسناد بین‌المللی و مقررات داخلی می‌پردازد. اگرچه نتایج تحقیق حاکی از ضعف در رعایت عملی حقوق فرهنگی و مشارکت در حیات فرهنگی است، اما از منظر تقنین، خلأ چشمگیری مشاهده نمی‌شود. در مجموع می‌توان اظهار داشت که حق مشارکت فرهنگی یکی از ارکان مهم حقوق بشر است که با رویکردهای نوین جهانی، بیش از پیش مورد بازتعریف، احیا و حمایت قرار می‌گیرد.

https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/687/383