پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 8 زمستان 1405 1405 08 01 An Analysis of the Role of Custom in the Wife’s Permission from the Husband واکاوی نقش عرف در اذن زوجه از زوج 1 14 FA بریه نشایی مقدم گروه حقوق، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران سید مهدی احمدی گروه حقوق، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران حسین رحیمی واسکسی گروه حقوق، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران Journal Article 1404 11 01 <p>The issue of the role of custom in the necessity of obtaining permission from the husband for the wife’s leaving the home is both a legal and social question. While civil laws may offer different interpretations of general obedience, social and familial custom increasingly emphasizes coordination and notification rather than explicit permission. This study, conducted through a descriptive–analytical method, seeks to clarify how custom affects the interpretation of this issue and the possible moderation of legal restrictions, based on the assumption that custom can serve as a basis for facilitating women’s social participation and modifying traditional approaches. The findings indicate that social, familial, and local custom constitutes a key criterion for identifying necessary cases in which a woman may leave the home, defining obedience as mutual cooperation, and determining the limits of her domestic responsibilities and decision-making autonomy. These unwritten norms determine the scope of the husband’s permission and are even invoked in jurisprudence and law. Urban custom, through the expansion of women’s social presence, has broadened the scope of their freedom, and judicial practice also prohibits unreasonable practices. Custom also redefines the notion of conflict between the wife’s supererogatory fasting and the husband’s rights and, by recognizing individual autonomy, permits the performance of supererogatory acts of worship without the need for explicit permission, provided that they do not disrupt marital life. Ultimately, by creating a balance between individual rights and familial tranquility, custom contributes to the dynamism and stability of marital relations.</p> <p>موضوع نقش عرف در لزوم کسب اذن از زوج برای خروج زوجه از منزل، پرسشی حقوقی و اجتماعی است. در حالی که قوانین مدنی ممکن است تفاسیر مختلفی از تمکین عام ارائه دهند، عرف اجتماعی و خانوادگی به طور فزاینده‌ای بر مفهوم هماهنگی و اطلاع‌رسانی به جای اذن صریح تأکید دارد. این تحقیق که با روش توصیفی – تحلیلی صورت پذیرفته است، به دنبال روشن کردن چگونگی تأثیرگذاری عرف بر تفسیر این موضوع و تعدیل احتمالی محدودیت‌های قانونی است، با این فرض که عرف می‌تواند مبنایی برای تسهیل مشارکت اجتماعی زنان و تعدیل رویکردهای سنتی باشد. نتایج حاکی ازآن است که عرف اجتماعی، خانوادگی و محلی، معیاری کلیدی برای تشخیص موارد ضروری خروج زن از منزل، تعریف تمکین به عنوان همکاری متقابل و تعیین حدود مسئولیت‌های خانه‌داری و استقلال تصمیم‌گیری اوست. این هنجارهای نانوشته، دامنه اذن زوج را تعیین کرده و حتی در فقه و قانون نیز مورد استناد قرار می‌گیرد. عرف شهری با گسترش حضور اجتماعی زنان، قلمرو آزادی آنان را افزایش داده و رویه قضایی نیز رویه‌های غیرمنطقی را منع می‌کند. عرف، همچنین، مفهوم تزاحم روزه مستحبی زوجه با حقوق زوج را بازتعریف کرده و با پذیرش استقلال فردی، انجام عبادت‌های مستحبی را بدون نیاز به اذن صریح در صورت عدم اختلال در زندگی زناشویی، مجاز می‌شمارد. در نهایت، عرف با ایجاد توازن میان حقوق فردی و آرامش خانوادگی، به پویایی و استحکام روابط زوجین کمک می‌کند.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/716/439