پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 در دست انتشار 1405 12 01 Challenges and Strategies for Safeguarding the Principles of Criminal Law in Electronic Criminal Proceedings During the Crime Detection and Preliminary Investigation Stages چالش‌ها و راهکارهای تضمین اصول حقوق جزا در دادرسی کیفری الکترونیکی در مرحله کشف جرم و تحقیقات مقدماتی 1 30 FA سیروس نظری گروه حقوق، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. علی آرمان گروه حقوق، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران سهیلا ابراهیم زاده گروه حقوق، دانشگاه شهاب دانش، قم، ایران. Journal Article 1404 12 02 The integration of information technology into criminal proceedings has transformed the nature of preliminary investigations and crime detection from traditional investigative practices into “digital forensics.” Although this transformation has substantially enhanced the capacity to uncover the truth, it has also exposed fundamental principles of a fair trial, including the presumption of innocence, the right to privacy, and the accused’s right to defense, to serious and unprecedented challenges. Using a descriptive-analytical method, the present article examines the challenges and strategies associated with safeguarding the principles of criminal law in electronic criminal proceedings during the stages of crime detection and preliminary investigation. The findings indicate that, in electronic criminal proceedings, managing massive volumes of data, distinguishing private information from evidence of criminal conduct, and preserving the integrity and chain of custody of digital evidence have become major challenges. Furthermore, the virtualization of judicial processes, including ineffective electronic service of process and restrictions on confidential consultation with legal counsel during online interrogations, has shifted the balance of power in favor of prosecutorial authorities. To address these challenges, the study highlights the necessity of recognizing emerging legal concepts, including the “right to digital silence,” ensuring the accused’s access to legal counsel and technical experts during cyber investigations, and complying with documented scientific standards in the collection of evidence. It is therefore concluded that the realization of fair electronic criminal proceedings depends on establishing an appropriate balance between the technological efficiency of crime detection and the rigorous protection of the accused’s defense rights through the contextualization of international standards. ورود فناوری اطلاعات به عرصه دادرسی کیفری، ماهیت تحقیقات مقدماتی و کشف جرم را از کارآگاهی سنتی به «جرم‌یابی دیجیتال» تغییر داده است. این دگردیسی، اگرچه قدرت کشف حقیقت را به طرز چشمگیری افزایش داده، اما اصول بنیادین دادرسی منصفانه مانند اصل برائت، حریم خصوصی و حق دفاع متهم را با چالش‌هایی جدی و بی‌سابقه مواجه ساخته است. مقاله حاضر با هدف بررسی «چالش‌ها و راهکارهای تضمین اصول حقوق جزا در دادرسی کیفری الکترونیکی در مرحله کشف جرم و تحقیقات مقدماتی» و با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی تدوین شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در دادرسی الکترونیکی، مدیریت حجم انبوه داده‌ها، تفکیک حریم خصوصی از ادله جرم، و حفظ یکپارچگی و زنجیره حفاظتی ادله دیجیتال به چالش‌های اصلی تبدیل شده‌اند. همچنین، مجازی شدن فرآیندها مانند ابلاغ‌های الکترونیکی نامؤثر و محدودیت در مشاوره محرمانه با وکیل در بازجویی‌های آنلاین، توازن قوا را به نفع سیستم تعقیب تغییر داده است. برای عبور از این چالش‌ها، مطالعه حاکی از لزوم پذیرش مفاهیم حقوقی نوین از جمله «حق سکوت دیجیتال»، تضمین دسترسی متهم به وکیل و مشاور فنی در تحقیقات سایبری، و رعایت استانداردهای علمی مستند در جمع‌آوری ادله است. در نتیجه، تحقق دادرسی الکترونیکی عادلانه منوط به ایجاد توازن میان کارآمدی فناوری در کشف جرم و رعایت دقیق تضمینات حقوق دفاعی متهم از طریق بومی‌سازی استانداردهای بین‌المللی است.

https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/759/466