پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 در دست انتشار 1406 08 01 A Comparative Study of the Rules Governing Blood Money and Retaliation for Offenses Against a Child Born of Zina in Imami Jurisprudence and the Hanafi School مطالعه تطبیقی: حکم دیه و قصاص جنایت بر ولد الزنا در فقه امامیه و مذهب حنفی 1 15 FA رضا الهامی استادیار، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران احمد عبدالامیر علی الحیالی دانشجوی کارشناسی ارشد. گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Journal Article 1405/01/22 One of the challenging issues in Islamic criminal jurisprudence concerns the legal status of offenses committed against a walad al-zina (a child born of an illicit sexual relationship) with respect to blood money (diyah) and retaliation in kind (qisas). Imami jurisprudence and the Hanafi school have advanced different views on this matter. The principal question is whether, for the purposes of diyah and qisas, a child born of zina enjoys the same legal status as a child born within a lawful marriage or is subject to different rules. Employing a descriptive-analytical method and drawing on authoritative jurisprudential sources from both schools, this study comparatively examines the opinions of Imami and Hanafi jurists. The findings indicate that, according to the predominant view in Imami jurisprudence, the diyah payable for a child born of zina is equal to that payable for a child of legitimate parentage in both unintentional and intentional offenses; however, some jurists have recognized certain distinctions regarding qisas. By contrast, the Hanafi school considers the diyah of a child born of zina to be less than the full amount in certain circumstances and also prescribes specific conditions for the application of qisas. After examining the jurisprudential and hadith-based foundations of both schools, this article analyzes the practical implications of these differences and ultimately proposes measures for harmonizing the relevant rules with human rights standards. یکی از موضوعات چالش‌برانگیز در فقه جزایی، وضعیت جنایت بر ولد الزنا (فرزند نامشروع) از حیث دیه و قصاص است. در فقه امامیه و مذهب حنفی، دیدگاه‌های متفاوتی در این باره وجود دارد. مسئله اصلی آن است که آیا ولد الزنا از نظر دیه و قصاص با ولد حلال‌زاده برابر است یا احکام متفاوتی دارد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع معتبر فقهی دو مذهب، به بررسی تطبیقی آرای فقیهان امامی و حنفی پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در فقه امامیه، مشهور فقها قائل به تساوی دیه ولد الزنا با ولد حلال‌زاده در جنایت خطئی و عمدی هستند، اما در قصاص، برخی تفاوت‌هایی قائل شده‌اند. در مقابل، مذهب حنفی در مواردی دیه ولد الزنا را کمتر از دیه کامل دانسته و در قصاص نیز شرایط خاصی را مطرح کرده است. این مقاله پس از بررسی مبانی فقهی و روایی دو مذهب، به تحلیل آثار عملی این تفاوت‌ها پرداخته و در نهایت راهکارهایی برای هماهنگی با موازین حقوق بشر ارائه می‌دهد.

https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/790/435