پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 در دست انتشار 1406 04 01 The Role of Electronic Evidence in the Detection, Proof, and Criminal Prosecution of Digital Violence Against Victims نقش ادله الکترونیکی در کشف، اثبات و تعقیب کیفری خشونت دیجیتال علیه قربانیان 1 20 FA فریبا فرشته متین گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مهدی اسماعیلی گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران عباس تدین گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1405 01 08 <p>The extensive development of information and communication technologies has created new opportunities for social interaction while also facilitating emerging forms of criminal behavior and violence. Digital violence, as one of the most significant manifestations of this transformation, includes a wide range of harmful practices such as online harassment, cyberstalking, internet-based threats, digital extortion, identity impersonation, disclosure of private information, and the non-consensual dissemination of personal content. Characteristics such as the relative anonymity of offenders, rapid dissemination of digital content, the possibility of deleting or altering information, and the cross-border nature of digital infrastructures have created substantial challenges for the detection and criminal prosecution of these acts. In this context, electronic evidence has become a fundamental instrument for establishing connections between criminal conduct, offender identification, and criminal responsibility. This study examines the role of electronic evidence in the detection, proof, and criminal prosecution of digital violence against victims. The research adopts a descriptive-analytical methodology based on legal documents, legislation, and scholarly studies concerning digital evidence and cybercrime. The findings indicate that electronic data, including digital messages, images, audio and video files, traffic data, user account information, metadata, and system records, can play a decisive role in identifying criminal conduct, reconstructing the process of offending, establishing offender attribution, and strengthening criminal proof. However, the effective use of such evidence requires compliance with technical and legal requirements, including lawful acquisition, authentication, preservation of data integrity, documentation of the chain of custody, expert evaluation, and protection of procedural rights. Major challenges include difficulties in attributing digital data to a specific individual, manipulation and fabrication of digital content, identity concealment techniques, encrypted information, technical limitations, and obstacles related to cross-border cooperation. Therefore, developing a comprehensive legal framework, standardizing forensic procedures, strengthening judicial specialization, and enhancing victim protection mechanisms are essential steps for improving the effectiveness of electronic evidence in combating digital violence.</p> <p>تحولات گسترده فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی، علاوه بر ایجاد فرصت‌های جدید برای تعاملات اجتماعی، زمینه شکل‌گیری اشکال نوینی از بزهکاری و خشونت را نیز فراهم کرده است. خشونت دیجیتال به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نمودهای این تحول، شامل طیفی از رفتارهای زیان‌بار مانند آزار و اذیت برخط، تعقیب سایبری، تهدید اینترنتی، اخاذی دیجیتال، جعل هویت، افشای اطلاعات خصوصی و انتشار بدون رضایت محتوای شخصی است. ویژگی‌هایی مانند ناشناس‌بودن نسبی مرتکب، سرعت انتشار داده‌ها، امکان حذف یا تغییر محتوا و فرامرزی‌بودن زیرساخت‌های دیجیتال، فرایند کشف و تعقیب کیفری این رفتارها را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است. در این میان، ادله الکترونیکی به‌عنوان مهم‌ترین ابزار اتصال میان وقوع رفتار مجرمانه، شناسایی مرتکب و اثبات مسئولیت کیفری، نقش اساسی ایفا می‌کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ادله الکترونیکی در مراحل کشف، اثبات و تعقیب کیفری خشونت دیجیتال علیه قربانیان انجام شده است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع حقوقی، اسناد، قوانین و پژوهش‌های مرتبط با ادله دیجیتال و جرایم سایبری است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که داده‌هایی مانند پیام‌های الکترونیکی، تصاویر، فایل‌های صوتی و تصویری، داده‌های ترافیکی، اطلاعات حساب‌های کاربری، فراداده‌ها و سوابق سامانه‌ها می‌توانند در شناسایی رفتار مجرمانه، بازسازی فرایند ارتکاب، احراز هویت مرتکب و تقویت ادله اثباتی نقش تعیین‌کننده داشته باشند. بااین‌حال، بهره‌گیری مؤثر از این ظرفیت مستلزم رعایت الزامات فنی و حقوقی همچون جمع‌آوری قانونی، احراز اصالت، حفظ تمامیت داده، ثبت زنجیره نگهداری، امکان ارزیابی کارشناسی و رعایت حقوق طرفین دعواست. مهم‌ترین چالش‌های موجود شامل دشواری انتساب داده به شخص معین، امکان جعل و دستکاری محتوا، استفاده از فناوری‌های پنهان‌ساز هویت، رمزگذاری اطلاعات، محدودیت‌های فنی و مشکلات همکاری فرامرزی است. بر این اساس، توسعه چارچوب حقوقی جامع، استانداردسازی فرایندهای فنی، تخصص‌گرایی قضایی و تقویت حمایت از قربانیان می‌تواند نقش ادله الکترونیکی را در مقابله مؤثر با خشونت دیجیتال ارتقا دهد.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/797/461