پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 در دست انتشار 1406 06 01 Instances of Good Marital Conduct from the Perspective of Imami Jurists and Iranian Positive Law مصادیق حسن معاشرت زوجین از نگاه فقهای امامیه و حقوق موضوعه ایران 1 16 FA اعظم طالب گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران مجتبي غفاري گروه حقوق، واحد مهدی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران Journal Article 1405 01 18 <p>Good marital conduct is regarded as one of the most fundamental concepts in the legal and jurisprudential framework of the family and plays a decisive role in either strengthening or destabilizing marital relations. This concept is not limited merely to refraining from violence or abuse; rather, it also encompasses behavioral, verbal, emotional, and economic dimensions. Imami jurisprudence, particularly in the views of contemporary jurists, considers good marital conduct to be both an ethical and a religious obligation and emphasizes dignified treatment, mutual respect, tolerance, fidelity, and observance of the spouse’s human rights. In contrast, Iranian positive law, while recognizing the principle of good marital conduct under Article 1103 of the Civil Code, places greater emphasis on its legally binding and judicial dimensions; however, it remains ambiguous regarding the identification of its practical instances and the provision of clear enforcement mechanisms. Adopting a descriptive-analytical approach and drawing on jurisprudential and legal sources as well as contemporary scholarly perspectives, this article elucidates the concept of good marital conduct and its manifestations and demonstrates that integrating jurisprudential and legal perspectives can enhance the effectiveness of the family legal system and strengthen marital relationships. Finally, after critically examining existing legislative and enforcement deficiencies, the article proposes measures for clarifying the manifestations of good marital conduct, strengthening premarital education, and undertaking legislative reform.</p> <p>حسن معاشرت زوجین از بنیادی‌ترین مفاهیم در نظام حقوقی و فقهی خانواده به شمار می‌رود و نقش تعیین‌کننده‌ای در استحکام یا تزلزل روابط زناشویی دارد. این مفهوم ، تنها به پرهیز از خشونت یا آزار محدود نمی‌شود ، بلکه ابعاد رفتاری ، گفتاری ، عاطفی و اقتصادی را نیز دربرمی‌گیرد. فقه امامیه ، به‌ویژه در آرای فقهای معاصر ، حسن معاشرت را تکلیفی اخلاقی و شرعی دانسته و بر رفتار کریمانه ، احترام متقابل ، مدارا ، وفاداری و رعایت حقوق انسانی همسر تأکید می‌کند. در مقابل ، حقوق موضوعه ایران ، با پذیرش اصل حسن معاشرت در ماده ۱۱۰۳ قانون مدنی ، بیشتر به جنبه الزام‌آور و قضایی آن توجه کرده ، اما در تعیین مصادیق عملی و ضمانت اجرای روشن برای آن با ابهام مواجه است. این نوشتار با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر منابع فقهی ، حقوقی و دیدگاه‌های معاصر ، به تبیین مفهوم حسن معاشرت و مصادیق آن پرداخته و نشان می‌دهد که تلفیق نگاه فقهی و حقوقی می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای کارآمدی نظام خانواده و تحکیم روابط زوجین باشد. در پایان ، ضمن نقد کاستی‌های تقنینی و اجرایی ، پیشنهادهایی برای شفاف‌سازی مصادیق ، تقویت آموزش پیش از ازدواج و بازنگری تقنینی ارائه شده است.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/837/472