پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 در دست انتشار 1406 08 01 Jurisprudential-Legal Explanation of the Challenges of Women’s Migration Without the Husband’s Consent from the Perspective of Imami Jurisprudence and Civil Law تبیین فقهی - حقوقی چالش های مهاجرت زنان با عدم رضایت شوهر از منظر فقه امامیه و قانون مدنی 1 18 FA فاطمه حدادیان گروه حقوق خصوصی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران. حسین حبیبی‌تبار گروه حقوق، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران محمود حبیبی‌تبار گروه حقوق، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران. Journal Article 1405 02 12 <p>The issue of women’s migration without the consent of their husbands is one of the challenging matters in the field of family law and contemporary jurisprudential discourse. This article aims to elucidate the challenges arising from such migration by examining the conflict between the “husband’s right to determine the marital residence and the wife’s duty of obedience (tamkin)” on the one hand, and “women’s fundamental rights, individual freedoms, and contractual stipulations within the marriage contract” on the other. Using a descriptive-analytical method, the study investigates whether the husband’s lack of consent constitutes an absolute impediment to a woman’s departure from the country or change of residence. The preliminary findings indicate that, although Imami jurisprudence and Iranian civil law recognize the husband’s right to determine the place of residence, principles such as the “negation of undue hardship (nafy-e ‘usr wa haraj),” the “no-harm rule (la darar),” and the “validity of stipulations within the marriage contract” may serve as exceptions and legal-jurisprudential mechanisms for limiting this right and legitimizing a woman’s migration under specific circumstances, such as education, employment, or threats to her personal safety.</p> <p>موضوع مهاجرت زنان بدون رضایت همسر، از مسائل چالش ‌برانگیز در حوزه حقوق خانواده و مباحث فقهی معاصر است. این مقاله با هدف تبیین چالش‌های ناشی از این نوع جابه‌جایی، به بررسی تزاحم میان «حق تعیین مسکن و تمکین شوهر» از یک سو و «حقوق بنیادین زن، آزادی‌های فردی و شروط ضمن عقد» از سوی دیگر می‌پردازد. با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، این پژوهش بررسی می‌کند که آیا عدم رضایت شوهر، به‌طور مطلق مانع از خروج زن از کشور یا تغییر محل اقامت اوست یا خیر. یافته‌های اولیه نشان می‌دهد که در فقه امامیه و حقوق مدنی ایران، ضمن قائل شدن به حق شوهر در تعیین محل سکونت، قواعدی نظیر «نفی عسر و حرج»، «قاعده لاضرر» و «اعتبار شروط ضمن عقد» می‌توانند به عنوان استثنائات و راهکارهایی برای تعدیل این حق و تأیید مهاجرت زن در شرایط خاص (مانند تحصیل، اشتغال یا امنیت جانی) عمل کنند.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/874/504