پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست 3060-6314 در دست انتشار 1407 02 01 The Effectiveness of Taʿzir Penal Policy in the Iranian Legal System from the Perspective of Postmodern Criminology: With Emphasis on the 2020 Law on the Reduction of Taʿzir Imprisonment Sentences کارآمدی سیاست کیفری تعزیرات در نظام حقوقی ایران از منظر جرم‌شناسی پست‌مدرن؛ با تأکید بر قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹ 1 15 FA صدیقه چهره قانی منتظر دانشجوی دکتری حقوق کیفری وجرم شناسی، گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحدتبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران رضا فانی استادیار، گروه حقوق، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. دادیار هادی استادیار، گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. علیرضا اسمعیل زاد استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. Journal Article 1405 04 20 <p>Recent developments in Iran’s criminal policy, particularly the enactment of the 2020 Law on the Reduction of Taʿzir Imprisonment Sentences, reflect the legislature’s efforts to move away from the traditional imprisonment-centered approach and toward rehabilitative and restorative models. The present study aims to evaluate the effectiveness of taʿzir penal policy within the Iranian legal system from the perspective of postmodern criminology, with particular emphasis on recent legislative reforms. This study employs a descriptive-analytical method and is based on documentary research. Data were collected through the examination of library sources, criminal laws, and regulations, particularly the 2013 Islamic Penal Code and the 2020 Law on the Reduction of Taʿzir Imprisonment Sentences, and were analyzed through the theoretical framework of postmodern criminology. The findings indicate that the development of leniency mechanisms, expansion of alternatives to imprisonment, enhancement of the victim’s role, greater judicial discretion in the individualization of punishment, and increased attention to restorative justice demonstrate the gradual movement of Iran’s criminal justice system toward the standards emphasized by postmodern criminology. Nevertheless, the continuing reliance on imprisonment in numerous criminal statutes, the limited scope of certain leniency mechanisms, and implementation deficiencies in the field of decarceration remain among the principal obstacles to achieving the full effectiveness of taʿzir punishments. In recent years, Iran’s taʿzir penal policy has increasingly moved toward rehabilitation, reduced penal intervention, and the strengthening of restorative justice; however, the full realization of the standards of postmodern criminology requires reconsideration of imprisonment-oriented policies, further development of the institutional and administrative infrastructure for alternative sanctions, and reinforcement of mechanisms for the individualization of punishment.</p> <p>تحولات اخیر سیاست جنایی ایران، به‌ویژه تصویب قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹، نشان‌دهنده تلاش قانون‌گذار برای فاصله گرفتن از رویکرد سنتی و حبس‌محور و حرکت به سوی الگوهای اصلاحی و ترمیمی است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کارآمدی سیاست کیفری تعزیرات در نظام حقوقی ایران از منظر جرم‌شناسی پست‌مدرن و با تأکید بر اصلاحات تقنینی اخیر انجام شده است. این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی است. داده‌ها از طریق بررسی منابع کتابخانه‌ای، قوانین و مقررات کیفری، به‌ویژه قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۱۳۹۹، گردآوری و با رویکرد جرم‌شناسی پست‌مدرن تحلیل شده‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که توسعه نهادهای ارفاقی، گسترش مجازات‌های جایگزین حبس، تقویت نقش بزه‌دیده، افزایش اختیارات قضات در فردی‌سازی مجازات و توجه به عدالت ترمیمی، بیانگر حرکت تدریجی نظام کیفری ایران به سمت معیارهای مورد تأکید جرم‌شناسی پست‌مدرن است. با این حال، استمرار حبس‌محوری در بسیاری از قوانین کیفری، محدود بودن قلمرو برخی نهادهای ارفاقی و کاستی‌های اجرایی در زمینه زندان‌زدایی، همچنان از مهم‌ترین موانع تحقق کامل کارآمدی مجازات‌های تعزیری محسوب می‌شوند. سیاست کیفری تعزیرات در ایران در سال‌های اخیر به سمت اصلاح‌محوری، کاهش مداخله کیفری و تقویت عدالت ترمیمی حرکت کرده است، اما تحقق کامل معیارهای جرم‌شناسی پست‌مدرن مستلزم بازنگری در سیاست حبس‌گرایی، توسعه زیرساخت‌های اجرایی نهادهای جایگزین و تقویت سازوکارهای فردی‌سازی مجازات‌هاست.</p> https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/download/967/543