ارزیابی دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با دولت­های غربی (موضوع برجام) با تکیه بر محورهای گفتمانی آیت­الله خامنه­ای رهبر جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

    میثم برازنده گروه علوم سیاسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران
    سلطانعلی میر * گروه علوم سیاسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران 5339079287@iau.ir
    احمدرضا طاهری گروه علوم سیاسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران

کلمات کلیدی:

دیپلماسی, برجام, محورهای گفتمانی رهبر انقلاب, اقتصاد مقاومتی, امنیت ملی

چکیده

برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) به عنوان یکی از پیچیدهترین و پرچالشترین موضوعات در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، همواره محل مناقشه میان دیدگاههای مختلف در عرصه دیپلماسی بوده است. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی، به ارزیابی عملکرد دیپلماسی ایران در تعامل با دولتهای غربی در ماجرای برجام میپردازد. محور اصلی این پژوهش، تبیین و تحلیل این روابط بر اساس محورهای گفتمانی مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) است که همواره بر اصولی چون «اعتماد نکردن به غرب»، «تکیه بر توان داخلی»، «هوشیاری در برابر نفوذ» و «حفظ منافع ملی و امنیت پایدار» تأکید داشتهاند. در این مقاله نشان داده میشود که تجربه برجام، بهویژه خروج یکجانبه ایالات متحده آمریکا از این توافق در سال ۱۳۹۷ و عدم پایبندی کشورهای اروپایی به تعهداتشان، به وضوح صحت و درستی تحلیلهای راهبردی رهبر انقلاب را مبنی بر ماهیت پیمانشکن و غیرقابلاعتماد دولتهای غربی به اثبات رساند. بررسی تحولات سالهای اخیر (۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴) نیز مؤید این نکته است که هرگونه توهمزدگی و غربگرایی در دیپلماسی، نه تنها منجر به حل مشکلات اقتصادی نمیشود، بلکه کشور را در وضعیت انفعال و وابستگی عمیقتر قرار میدهد. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که دیپلماسی موفق در برابر غرب، دیپلماسی مبتنی بر «تعامل از موضع قدرت» و «استقلال کامل» است، نه دیپلماسی مبتنی بر التماس و سازش. گفتمان رهبر انقلاب با تأکید بر واقعبینی سیاسی و پرهیز از خوشبینیهای بیجا، نقشه راهی را ترسیم کرده است که در آن مذاکره تنها یک ابزار تاکتیکی است و نباید جایگزین استراتژیهای کلانِ تقویت توان داخلی شود. در نهایت، پیروی از محورهای گفتمانی رهبری، ضامن جلوگیری از تکرار تجربیات تلخ برجام و تضمینکننده امنیت و پیشرفت پایدار جمهوری اسلامی ایران در عرصه بینالملل خواهد بود.

مراجع

Ahadi, A. (2009). Iran's Nuclear Program from the Perspective of Public Diplomacy. Rahbord, 18(51).

Amiri, M. (2022). National Security in the Digital Age and the Challenges of Infiltration. Mizan Publications.

Ashna, H. (2007). Public Diplomacy and Foreign Policy: Links and Objectives. Political Knowledge(5).

Azizi, M. (2023). A Comparative Study of European and American Approaches toward the JCPOA. European Studies(42), 70-95.

Dehghan, S. M. (2018). Diplomacy and Security: The Thin Boundaries of Infiltration. Political Science, 12(3).

Dehghani Firouzabadi, S. J., & Firouzi, A. (2012). Public Diplomacy of the Islamic Republic of Iran during the Principlist Era. Foreign Relations, 4(2).

Katouzian, N. (2019). State and Law in Iran. Enteshar Company Publications.

Kazemi, M. (2024). Iran's Economic Diplomacy and the Look to the East in 2024. Asian Studies, 15(2).

Mahdavizadeh, M. (2024). The Role of the Second Phase of the Revolution Statement in Orienting Resistance Diplomacy. Political Thought(58), 22-40.

Mohammadi, R. (2024). The Impact of Sanctions on Iran's Economy and Exit Strategies. Development Economics(67).

Mousavi Esfahani, M. (2016). Soft War and Infiltration: Threats and Strategies. Office for the Preservation and Publication of the Works of Ayatollah Khamenei.

Parsania, H. (2019). Revisiting the Discourse of the Islamic Revolution: Ideals and Utopia. Research Institute for Islamic Culture and Thought.

Rezaei, A. (2019). Examining the Cultural Dimensions of Western Conspiracies in Nuclear Negotiations. Strategic Studies(45).

Shariatmadari, H. (2021). Anatomy of Arrogance: A Reading of Historical Documents. Ettela'at Publications.

دانلود

چاپ شده

1406-04-01

ارسال

1404-11-04

بازنگری

1405-03-01

پذیرش

1405-03-08

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

برازنده م.، میر س.، و طاهری ا. . (1406). ارزیابی دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با دولت­های غربی (موضوع برجام) با تکیه بر محورهای گفتمانی آیت­الله خامنه­ای رهبر جمهوری اسلامی ایران. پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست، 1-14. https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/view/717

مقالات مشابه

21-30 از 113

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.