بررسی تطبیقی قوانین مالیاتی با استناد به نظریات آدام اسمیت و سید جمال‌الدین اسدآبادی

Abstract

این مقاله به بررسی تطبیقی قوانین مالیاتی ایران با استناد به نظریات آدام اسمیت و سید جمال‌الدین اسدآبادی می‌پردازد. آدام اسمیت، به عنوان بنیان‌گذار علم اقتصاد مدرن، اصولی همچون عدالت، قطعیت، تناسب و اقتصادی بودن مالیات را مطرح کرده است که هنوز در طراحی سیستم‌های مالیاتی مدرن مورد استفاده قرار می‌گیرند. از سوی دیگر، سید جمال‌الدین اسدآبادی با تاکید بر عدالت اجتماعی و توزیع عادلانه ثروت، دیدگاه‌های منحصر به فردی درباره مالیات ارائه داده است. در این مقاله، با بررسی تاریخچه و تکامل قوانین مالیاتی در ایران و مقایسه آن‌ها با اصول نظریات اسمیت و اسدآبادی، نقاط قوت و ضعف سیستم مالیاتی ایران مورد تحلیل قرار می‌گیرد. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که هرچند اصول عدالت و شفافیت تا حد زیادی در سیستم مالیاتی ایران پیاده‌سازی شده است، اما پیچیدگی و بوروکراسی زیاد و فشار بر طبقات پایین جامعه همچنان از نقاط ضعف عمده این سیستم هستند. در پایان، پیشنهاداتی برای بهبود قوانین مالیاتی ایران بر اساس نظریات آدام اسمیت و سید جمال‌الدین اسدآبادی ارائه می‌شود. این پیشنهادات شامل ساده‌سازی قوانین مالیاتی، تقویت نظارت و اجرای قوانین، تعدیل مالیات‌ها بر اساس توانایی پرداخت، افزایش شفافیت و استفاده از تجربیات بین‌المللی است.