نقش هیات منصفه در گسترش آزادی‌های عمومی

چکیده

تشکیل هیات منصفه در نظام قضایی بخصوص در رسیدگی به جرائم سیاسی و مطبوعاتی می‌تواند تضمین کننده آزادی‌های عمومی باشد. اما اینکه این هیات منصفه با چه سازوکاری انتخاب و چه سمت و سویی دارد موضوعی است که می‌تواند در نگاه جامعه، تامین کننده آزادی‌های عمومی باشد و یا ناقض این آزادی‌ها برشمرده شود. در ایران اما نهاد هیات منصفه علیرغم قدمتی که دارد هنوز از جایگاه مناسبی برخوردار نیست و ریشه این مهم را می‌توان در نحوه انتخاب اعضاء و همچنین روشن نشدن مبانی فقهی آن دانست. ساختار و عملکرد هیات منصفه بر اساس انتخاب مردمی اعضا، توجه قاضی به رای آن‌ها، عدم دارا بودن تخصص قضایی و عدم دخالت اعضای این هیات در قضاوت بنا نهاده شده است که دیدگاه فقهی برای این مهم در حقوق ایران هنوز به درستی تبیین نشده است. بر همین اساس و با توجه به حساسیت و اهمیت آزادی‌های عمومی، تشکیل هیات منصفه مستقل در محاکمات سیاسی و مطبوعاتی می‌تواند حداقل تامین کننده این بخش از آزادی‌ها در ایران باشد.