بررسی تحلیلی- تطبیقی رویه قضایی و سیاست جنایی تقنینی ایران در قبال جرایم منافی عفت
کلمات کلیدی:
رویه قضایی, سیاست جنایی تقنینی, جرایم منافی عفتچکیده
جرائم منافی عفت به دلیل تعرض به حیات مادی و معنوی انسانها از اهمیت خاصی برخوردار است. از این رو، سیاست جنایی ایران به تبعیت از سیاست جنایی اسلام در تئوری و تشریع، با شدت هرچه تمامتر با آن برخورد کرده و مجازاتهای سنگینی برای آن مقرر کرده است. ولی از نظر اجرایی رویکرد هر دو سیاست جنایی در اینگونه جرایم در مرحله تعقیب، تحقیق، اثبات جرم و اجرای مجازات، عکس این سیاست در مرحله ادله و ثبوت است و در فرایند رسیدگی به این جرم سیاست بزهپوشی توصیه و مورد نظر قرار گرفته است.از اینرو دستهای از جرایم با عنوان جرایم منافی عفت مورد جرمانگاری قرار گرفته است. جرایم منافی عفت در حقوق ایران به دو دسته جرایم منافی عفت حدی که در شرع اسلام برای آنها مجازات معین وجود دارد و جرایم منافی عفت تعزیری تقسیم شدهاند. جرایم منافی عفت تعزیری درواقع رفتارهای مجرمانهای هستند که در زمینه رابطه جنسی نامشروع رخ میدهند؛ اما مشمول مجازات حد نیستند. این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی انجام پذیرفته و یافتهها حاکی از آن است که درباره جرایم منافی عفت بررسی مواد قانونی مربوط به این جرم در قوانین ایران و دادگاههای ایران نشانگر این نکته است که سیاست کلی قانونگذار به پیروی از آیین اسلام بر بزهپوشی و استفاده از نهادهایی مانند امر به معروف و نهی از منکر، پیشگیری از وقوع جرم است و در سیاست¬جنایی تقنینی نیز از سیاست جنایی کیفرمحور و سرکوبگر استفاده نموده است که با سیاست جنایی قضایی که با استفاده از تخفیف مجازات به نوعی مسامحه و آسانگیری تمایل دارد، هماهنگی ندارد و سیاست جنایی ایران در زمینه مبارزه با جرایم منافی عفت نیازمند بازبینی و اصلاح از جنبههای گوناگون است.رویه قضایی در مجازات جرایم منافی عفت دنباله رو و تابع سیاست جنایی تقنینی و قانون مجازات مصوب 1392 میباشد الا آنکه در بعض موارد تفسیرها و نظریات قضات اداره کل قوه قضاییه با سیاست جنایی تطبیق ندارد؛ اما اینکه در بحث صدور حکم کدام یک از این دو رویه و سیاست ملاک قرار گیرد، تابع شرایط وقوع جرم است و تشخیص آن با قاضی میباشد. بنابراین مقنن در مواد مختلف قانون مجازات به تبیین مجازات جرایم منافی عفت پرداخته و جمیع شرایط حصول آن را ذکر کرده تا قضات در استنباط حکم دچار مشکل نگردند و حقوق کامل بزه دیدگان در این خصوص ایفاد گردد.
مراجع
Akhoundi, M. (2002). Collection of Judicial–Jurisprudential Opinions in Criminal Matters (1 ed.). Judiciary Fiqh Research Center.
Goldoziyan, I. (2022). Fundamentals of General Criminal Law (19 ed.). University of Tehran Press.
Jafari Langroudi, M. J. (2024). Legal Terminology (38 ed.). Ganj-e Danesh.
Karkheiran, M. H. (2023). The Most Comprehensive Annotated Compilation of the Islamic Penal Code (2013), Vol. 2 (1 ed.). Rah-e Novin.
Lazerges, C. (2013). An Introduction to Criminal Policy (4 ed.). Mizan Legal Foundation.
Mir Mohammad Sadeghi, H. (2013). Specific Criminal Law (Crimes Against Persons) (12 ed.). Mizan Publications.
Moazenzadegan, H. A., & Alibakhshi, Z. (2013). A Brief Review of Substantive and Procedural Criminal Regulations Governing Electronic Publications in Iranian Law. Journal of Criminal Law Teachings, Razavi University of Islamic Sciences, 5(77).
Mousavi Khomeini, R. (2015). Translation of Tahrir al-Wasilah, Vol. 24 (4 ed.). Institute for the Compilation and Publication of Imam Khomeini’s Works.
Sheidaian, M., & Sheidaian, Z. (2018). The Approach of the 2013 Criminal Procedure Code to Crimes Against Chastity. Judicial Law Journal, 82(101).
Shirani, P., & Qolfi, S. (2023). Challenges of Iran’s Legislative Criminal Policy in Attempted Crimes. Legal Research Studies, 22(54).
Validi, M. S. (2004). Specific Criminal Law (Crimes Against Public Morality and Family Rights and Duties) (1 ed.). Amir Kabir Publications.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Mohammad Ahmadi, Ali Saffary, Seyed Mansor Mirsaeedi, Nourooz Kargari (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
