جایگاه، اختیارات و مسئولیت های مدیر تصفیه در شرکتهای سهامی ایران و عراق
کلمات کلیدی:
مدیر تصفیه, شرکت سهامی, انحلال, حقوق ایران, حقوق عراقچکیده
مدیر تصفیه یکی از ارکان اساسی بعد از انحلال شرکتهای سهامی است که وظایف مهمی همچون تصفیه بدهیها، مدیریت امور باقیمانده شرکت، حفظ حقوق طلبکاران و سهامداران، و در نهایت تقسیم داراییهای شرکت را بر عهده دارد. علیرغم برخی اشتراکات ناشی از تأثیرپذیری از سنتهای فقه اسلامی، حقوق مدنی و همچنین الهام از نظامهای حقوقی غربی، تفاوتهای قابلتوجهی در زمینه نحوه انتصاب، حدود اختیارات، شیوه نظارت و مسئولیتهای قانونی مدیر تصفیه در قوانین این دو کشور وجود دارد. در نظام حقوقی ایران، مقررات مربوط به تصفیه شرکت های سهامی در لایحه اصلاحی قانون تجارت مصوب 1311 و قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی مصوب 1318 در مورد تصفیه امور شرکت های ورشکسته بیان شده است، در حالی که در عراق، قانون شرکتهای شماره ۲۱ سال ۱۹۹۷ با اصلاحات بعدی چارچوب حقوقی حاکم بر این حوزه را تشکیل میدهد. این مقاله با رویکردی تطبیقی و به روش توصیفی- تحلیلی، به بررسی جامع جایگاه و اختیارات و مسئولیت های مدیر تصفیه در دو نظام حقوقی ایران و عراق میپردازد. در این مطالعه تلاش شده است با تحلیل تطبیقی مفاد قانونی، شباهتها و تفاوتهای موجود میان دو نظام حقوقی شناسایی و بررسی گردد و نقاط ضعف و قوت هر یک مورد ارزیابی قرار گیرد. نتیجه مقاله بر این نکته تأکید دارد که برای افزایش شفافیت، کارایی و حمایت بهتر از منافع ذینفعان در روند انحلال شرکتهای سهامی، بازنگری و بهروزرسانی مقررات مربوط به مدیر تصفیه در هر دو کشور ضروری است. در همین راستا، پیشنهادهایی جهت اصلاح ساختارهای قانونی و تقویت نقش نظارتی و اجرایی مدیران تصفیه ارائه شده است تا زمینهساز ارتقاء کیفیت فرآیند انحلال شرکتها و اعتماد عمومی به این روند حقوقی در ایران و عراق باشد.
مراجع
Al-Fiqi, A. R. S. (2002). Al-Wasit in Explaining the Iraqi Companies Law. Dar Al-Hurriya.
Al-Shammari, T. (1987). Kuwaiti Commercial Companies Law (1st ed.). Bina.
Dewaydar, H. (2008). Commercial Companies (or the Legal Organization of Commercial Companies). Dar Al-Jamiah Al-Jadeeda.
Farhi, H. (1993). Commercial Law: Capital, Personal, and Mixed Companies. Rozbehan Publications.
Farooq Ibrahim, J. (2021). Commercial Companies in Iraqi and Comparative Law. Memory Knowledge Library / Dar Al-Murtada.
Kamal, T., & Anwar, B. (2007). Principles of Commercial Law: Commercial Papers, Bankruptcy, Commercial Companies (Comparative Study). Dar Al-Fikr Al-Jamai.
Katouzian, N. (2009). General Rules of Contracts (1st ed., Vol. 2). Sahami Enteshar Publications.
Khazaei, H. (2006). Commercial Law: Commercial Companies (1st ed.). Nashr-e Qanun.
Komani, L. J. (2014). Commercial Companies: A Comparative Legal Study (1st ed.). Dar Al-Kutub and Documents in Baghdad.
Mahmoud Al-Musa'ada, A. (2011). Liquidation of Public Joint-Stock Companies (1st ed.). Hamada for University Studies, Publishing and Distribution.
Nasiri, M. (2019). International Commercial Law in the Iranian Legal System. Amir Kabir Publishing Institute.
Pasban, M. R. (2023). Commercial Company Law (2nd ed.). SAMT Organization.
Sami Medhat, M. (2006). Explanation of the Companies Law (Comparative Study). Dar Al-Thaqafa for Publishing and Distribution.
Simaei Sarraf, H. (2023). Bankruptcy Law and Liquidation of Bankrupt's Assets (2nd ed.). Mizan Publisher.
Skiny, R. (2010). Commercial Law: Commercial Companies. SAMT.
Sotodeh Tehrani, H. (1996). Commercial Law (Vol. 1-2). Dadgostar.
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Esmat Adil Areibi Furaiji (Author); Reza Sokouti Nasimi (Corresponding author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
