نقش سیاست جنایی اجرایی در فرآیند بزهکاری در حوزه تکالیف عمومی دولت در بخش سلامت

نویسندگان

  • صمد صولت گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0000-6703-2726
  • هوشنگ شامبیاتی گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده مسئول https://orcid.org/0009-0005-5807-6766
  • علیرضا جمشیدی گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0003-0699-810X

کلمات کلیدی:

سیاست جنایی اجرایی, بزهکاری, جرایم پزشکی, جرایم دارویی, پیشگیری کیفری, نظارت نهادی, سلامت عمومی

چکیده

سلامت عمومی یکی از مهم‌ترین حوزه‌های تکالیف عمومی دولت است و کیفیت اجرای این تکالیف می‌تواند به‌طور مستقیم بر پیشگیری، کنترل یا حتی بازتولید بزهکاری در حوزه سلامت تأثیر بگذارد. سیاست جنایی اجرایی به‌عنوان بُعد عملی و اجرایی سیاست جنایی، نقش اساسی در تبدیل قواعد و الزامات قانونی به اقدامات نظارتی، پیشگیرانه و واکنشی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سیاست جنایی اجرایی در فرآیند بزهکاری در حوزه تکالیف عمومی دولت در بخش سلامت، با تمرکز بر جرایم پزشکی و دارویی، انجام شده است. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع حقوقی و تحلیل سازوکارهای اجرایی و نظارتی مرتبط با حوزه سلامت است. یافته‌ها نشان می‌دهد که سیاست جنایی اجرایی کارآمد، از طریق نظارت اداری و حرفه‌ای، کنترل صدور مجوزها، پایش زنجیره تولید و توزیع دارو، استفاده از سامانه‌های الکترونیکی، آموزش مستمر فعالان حوزه سلامت، تقویت شفافیت و هماهنگی میان نهادهای اجرایی و قضایی، می‌تواند زمینه‌های ارتکاب جرم را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. در مقابل، ضعف هماهنگی نهادی، بوروکراسی پیچیده، اجرای تبعیض‌آمیز مقررات، فقدان تخصص کافی در میان مجریان، عقب‌ماندگی مقررات از تحولات علمی و فناوری و غلبه رویکرد مجازات‌محور می‌تواند به پنهان شدن بزهکاری، گسترش بازارهای غیررسمی، کاهش اعتماد عمومی و شکل‌گیری رفتارهای دفاعی در میان فعالان حرفه‌ای منجر شود. نتایج پژوهش حاکی از آن است که سیاست جنایی اجرایی در حوزه سلامت دارای ماهیتی دوگانه است؛ به‌گونه‌ای که اجرای متناسب، هماهنگ و پیشگیرانه آن می‌تواند به کاهش بزهکاری و ارتقای سلامت عمومی منجر شود، در حالی که اجرای ناکارآمد و سخت‌گیرانه آن ممکن است خود به یکی از عوامل مؤثر در تداوم بزهکاری تبدیل گردد. بر این اساس، تقویت تخصص، شفافیت، هماهنگی نهادی، نظارت هوشمند و رعایت اصل تناسب، از الزامات اساسی تحقق سیاست جنایی اجرایی مؤثر در حوزه سلامت است.

مراجع

Abbasi, A. (2014). Criminal law of the economics of money laundering (1 ed.). Mizan.

Aghaeinia, H. (2017). Crimes against persons (16 ed.). Mizan.

Amid Zanjani, A. (2013). Grounds for liability (2 ed.). Mizan.

Ardabili, M. A. (2016). General criminal law (49 ed., Vol. 1). Mizan.

Bagherzadeh, A. (2013). Economic crimes and money laundering (2 ed.). Majd.

Bottomore, T., & Outhwaite, W. (2013). A dictionary of twentieth-century social thought. Ney Publishing.

Brencken, N. (2010). Police training in juvenile justice. SAMT.

Dadkhodaei, L. (2011). Financial and administrative corruption and the criminal policy for combating it. Mizan.

Delmas-Marty, M. (2019). Major criminal policy systems (4 ed.). Mizan.

Ebrahim Gol, A. (2013). International responsibility of the state: Text and commentary on the articles of the International Law Commission. Shahr-e Danesh.

Farjadi, G. H. (2013). Human resources, labor market, and employment (Vol. 3). Management and Planning Organization.

Ghasemzadeh, S. M. (2016). Obligations and non-contractual civil liability (10 ed.). Mizan.

Jafari Langroudi, M. J. (2014). Comprehensive legal terminology (6 ed.). Ganj-e Danesh.

Javanmard, B. (2009). Zero tolerance: A strict criminal policy toward minor crimes (1 ed.). Mizan Legal Foundation.

Katouzian, M. A. (2011). The arbitrary state: A comparative theory of state, politics and society in Iran (4 ed.). Markaz Publishing.

Katouzian, N. (2012). The civil code in the current legal order (17 ed.). Mizan.

Lopez, G., & Filizola, G. (2010). The victim and victimology (1 ed.). Majd.

Pahlavan, C. (2010). The definition of the state in the Constitutional Law in Lambton's theory of the state in Iran. In. Giv.

Sadeghi, M. H. (2010). Specific criminal law and crimes against persons (6 ed.). Mizan.

Sadrazadeh Afshar, S. M. (2015). Civil and commercial procedure (12 ed.). Majed Academic Center for Education, Culture and Research.

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

صولت ص. ., شامبیاتی ه., & جمشیدی ع. . (1406). نقش سیاست جنایی اجرایی در فرآیند بزهکاری در حوزه تکالیف عمومی دولت در بخش سلامت. پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست, 1-18. https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/view/990