آثار دستور موقت در دعاوی غیر مالی در حقوق ایران و انگلستان

نویسندگان

  • متین مهدیزاده دانشجوی دکتری، حقوق خصوصی ،پردیس بین المللی کیش، دانشگاه تهران، تهران، ایران. نویسنده مسئول https://orcid.org/0009-0008-8650-4352
  • فریدون نهرینی دانشیار ، گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0001-8548-0282
  • حسن محسنی استاد ، گروه حقوق خصوصی و اسلامی حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0001-5930-9035

کلمات کلیدی:

دستور موقت, دعاوی غیر مالی, اصول دادرسی منصفانه, رویه ی قضایی

چکیده

این پژوهش به بررسی تطبیقی آثار دستور موقت در دعاوی مالی و  غیر مالی در نظام های حقوقی ایران و انگلستان می پردازد. پرسش اصلی این است که دستور موقت در دعاوی غیرمالی چگونه درخواست و صادر می‌شود؟ در نظام‌های حقوقی ایران و انگلستان و این سوال مطرح و پاسخ داده شده است که رویه دادگاه ها و محاکم در پرونده های غیر مالی جهت صدور دستور موقت چیست؟. هدف اصلی، تحلیل سازوکارها، شرایط صدور، موارد کاربرد و رویه‌های قضایی مرتبط با دستور موقت در این دو حوزه قضایی است تا نقاط قوت و ضعف هر نظام در مواجهه با دعاوی غیرمالی مشخص گردد. در فاز اول، تمرکز بر حقوق ایران قرار گرفت و مواد قانونی مرتبط، در  قانون آیین دادرسی مدنی و نیز مقررات ناظر به دعاوی خانوادگی، مورد بررسی دقیق قرار گرفت. در این بخش، ماهیت دستور موقت، شرایط عمومی و اختصاصی صدور آن، و آثار حقوقی مترتب بر آن تبیین شد. سپس، با انتقال تمرکز به نظام حقوقی انگلستان، بخش مربوط به دستور موقت در دعاوی غیرمالی مورد تحلیل قرار گرفت. در این راستا، معیارهای کلیدی صدور دستور موقت در این نظام، از جمله معیار «پرونده قابل دفاع»، «آسیب غیرقابل جبران » و «توازن منافع »، با ارجاع به قوانین رویه‌ای مانند CPR 1998 (قوانین آیین دادرسی مدنیِ ۱۹۹۸) و (قانون آیین دادرسی مدنیِ که در انگلستان منعطف عمل میکند) مورد بررسی قرار گرفت. موارد کاربرد دستور موقت در دعاوی غیرمالی انگلستان، به ویژه در دعاوی خانوادگی، خانه‌های مسکونی، و دستورهای منع مزاحمت، همراه با شرایط خاص صدور آن‌ها، شرح داده شد. بخش مطالعه تطبیقی به مقایسه این دو نظام، با تمرکز بر نقاط قوت و ضعف هر کدام در زمینه صدور دستور موقت برای دعاوی غیرمالی پرداخته است. و به این سوال پرداخته که رویداد و دیدگاه‌های مختلف و معیارهای هر یک از دو نظام جهت صدور دستور موقت در پرونده های غیر مالی به چه صورت خواهد بود؟ ایران با سهولت نسبی در صدور و ضمانت اجرای قوی، و انگلستان با انعطاف‌پذیری رویه قضایی و تأکید بر ارزیابی دقیق منافع، هر یک مزایای خاص و نقاط ضعف  خود را دارند. در نهایت، نتیجه‌گیری این تحقیق، ضمن خلاصه‌سازی یافته‌های کلیدی، چالش‌های پیش رو در هر دو نظام را برجسته ساخته و مسیرهایی برای بهبود و هماهنگ‌سازی و روشن شدن تکلیف دادگاه ها جهت صدور دستور موقت در دعاوی غیر مالی که نص صریحی در قانون پیش بینی نشده است، را پیشنهاد می‌دهد. این پژوهش با هدف ارتقای فهم حقوقی در زمینه دستور موقت در دعاوی غیرمالی و ارائه مبنایی برای اصلاحات احتمالی در قوانین و رویه‌های قضایی، انجام شده است.

مراجع

Bourne, J. (2017). Equity and Injunctions in English Law. Routledge.

Carter, D. (2021). International Urgent Legal Procedures: A Global Overview. Routledge.

Harper, J. (2017). The Law of Injunctions in the UK. Oxford University Press.

Hosseini, H. (2022). Urgent proceedings and interim injunctions in non-pecuniary disputes. University of Tehran Press.

Hosseini, M. (2022). Expedited proceedings in non-pecuniary disputes: Principles and challenges. Legal Research Publications.

Hudson, A. (2017). The Development of Urgent Procedures in English Law. Oxford University Press.

Jackson, R. (2019). Civil Procedure Rules: Section 25 Explained. Cambridge University Press.

Jafari, H. (2019). A comparison of urgent proceedings in different legal systems. Comparative Law Journal(4), 90-127.

Jafari, S. (2022). Appeals and interim injunctions: Comparative and applied studies. Quarterly Journal of Judicial Studies, 5(4), 65-132.

Kazemi, H. (2023). Interim injunctions and urgent proceedings in Iranian law. University of Tehran Press.

Kranenborg, H. (2022). The Role of Urgency in International Dispute Resolution. Cambridge University Press.

Legrand, P. (2020). The Modern Evolution of Urgent Jurisprudence. Palgrave Macmillan.

Mayer, R. (2020). Temporary Injunctions in Commercial and Private Law. Cambridge University Press.

Mirhosseini, S. H. (2018). Introduction to intellectual property law. SAMT.

Mohammadi, A. (2021). Analysis of procedures for issuing interim injunctions in Iran. Mizan.

Mousavi, N. (2021). Judicial practice in issuing interim injunctions: An analysis of court decisions. Edalat.

Nahrini, F. (2008). Interim injunctions in Iranian law and a comparative law study (1st ed.). Ganj-e Danesh.

Paydar, S. (2015). A jurisprudential and legal examination of intellectual property. Research Institute of Hawzah and University.

Peel, E. (2015). The History and Practice of Urgent Legal Procedures in England. Legal Press.

Rawls, J. (2009). A Theory of Justice. Harvard University Press.

Savigny, F. (2015). The Theory of Urgent Jurisprudence. Springer.

Smith, M. (2020). Injunctions in Modern English Law. Sweet & Maxwell.

Sohrabi, M. (2020). Urgent proceedings and interim injunctions in Iranian law. SAMT.

Stern, R. (2019). Urgent Procedures in Contemporary Law. Oxford University Press.

Taylor, E. (2016). Case Law Analysis of Interim Relief. Bloomsbury.

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

مهدیزاده م. ., نهرینی ف., & محسنی ح. . (1407). آثار دستور موقت در دعاوی غیر مالی در حقوق ایران و انگلستان. پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست, 1-20. https://csjlp.org/index.php/csjlp/article/view/1012