امکان سنجی فقهی-حقوقی معامله داده­های رایانه­ای با نگاهی به سیاست تقنینی ویژه دولت

نویسندگان

    پوریا فتحی دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران.
    محمدباقر عامری نیا * دانشیار گروه حقوق، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران mohamadamerinia@gmail.com
    علی پورجواهری استادیار گروه حقوق، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران.
https://doi.org/10.61838/

کلمات کلیدی:

داده¬های رایانه¬ای, معامله, سیاست مالی, وضعیت حقوقی, تجارت الکترونیک

چکیده

داده­های رایانه­ای و آثار برآمده از دنیای در حال تغییر اینترنت، شیوه متفاوتی از نظام اقتصادی پدید آوردند که به دلیل فراگیر شدن مورد استفاده اغلب مردم دنیا قرار گرفته است. بر همین اساس، بررسی انواع معاملات از منظر فقهی و حقوقی در نظام اقتصادی اسلامی دارای اهمیت است که پژوهش حاضر بدان می­پردازد. زیرا امروزه دارایی­های مجازی، کیف پول­های الکترونیکی، امضاهای دیجیتال، اسناد و عقود الکترونیکی و شکل­گیری اقتصاد مبتنی بر رمزارزها و متاورس به قدری گسترش یافته است که بی­توجهی نسبت به آنان یا پذیرش بی ضابطه می­تواند تبعات خاصی برای نظام اقتصادی اسلامی در پی داشته باشد. بر این اساس ملاحظات اقتصاد اسلامی و فقه نسبت به ظرفیت داشتن معامله داده­های رایانه‌ای نقش مهمی در شکل­گیری نوع جدیدی از نظام اقتصادی خواهد داشت که بیش از همه ناظر بر صحت یا ابطال نوع جدید معاملات است. در هر صورت نتایج تحقیق حاضر نشان داده است که رعایت ارکان عقد یعنی معین بودن موضوع، مشروعیت معامله، مالیت، رضایت طرفین و داشتن منفعت و تقاضا برای معاملات برآمده از داده­های رایانه­ای به مثابه احکامی است که امکان پذیرش این نوع معاملات را در نظام فقهی و حقوقی فراهم آورده است. برای محقق شدن این نوع معاملات و استفاده از آنان در نظام اقتصادی اسلامی، پذیرش معاملات مبتنی بر داده­های رایانه­ای و اینترنتی در قالب مالیت مورد توجه قرار گرفته و می­توان با استناد به قانون تجارت الکترونیک و قانون مجازات اسلامی و جرایم رایانه­ای، نسبت به حمایت از آن، اقدامات لازم را انجام داد.

مراجع

Abdoli, R., Afsharnia, T., & Rajabzadeh Estahbani, A. (2022). Laws Governing Electronic Contracts from the Perspective of Imami Jurisprudence and Iranian Law. Quarterly journal of interdisciplinary jurisprudence studies(8), 123-140.

Abu-Bakar, M. M. (2018). Shariah Analysis of Bitcoin, Cryptocurrency, and Blockchain. https://blossomfinance.com/bitcoin-working-paper

Almasi, N. A., & Akhlaqi, B. (2017). Rights and Obligations of Parties in Electronic Sales. Quarterly Journal of Comparative Research in Iran and International Law, 10(37), 241-287.

Ansari, M. b. M. (1994). Kitab al-Makasib. World Congress for Commemoration of Sheikh Ansari Publications.

Ansari, S. M. (1990). Kitab al-Makasib. Dar al-Zakhair Publications.

Azari, S., Afzali Gorooh, R., & Tarom, M. (2021). Investigating the Jurisprudential Rulings on Virtual Currency: A Case Study of Bitcoin. Quarterly Journal of Economic Jurisprudence Studies, 3(4), 101-123.

Bahrani, H. (1989). Ayoun al-Haqqaiq al-Nazrah fi Tatamim al-Hadaeq (Vol. 2). Islamic Publications Office affiliated with the Qom Seminary Teachers Society.

Ben-Shahar, O. (2010). One-Way Contracts: Consumer Protection without Law. European Review of Contract Law, 6(3). https://doi.org/10.1515/ercl.2010.221

Bonell, M. J. (2001). Do We Need a Global Commercial Code? Dickinson Law Review, 106, 87-94.

Erlank, W. (2012). Property in Virtual Worlds Stellenbosch University]. South Africa.

Eskini, R., & Mehrabakhsh, M. (2015). Internet Businesses. Quarterly Journal of Private Law Studies, 45(3), 379-384.

Eyvaz Lou, H., Mousavian, S. A., Rezaei Sadrabadi, M., & Nouri, J. (2019). Jurisprudential-Economic Analysis of Virtual Currency Extraction in the Islamic Economic System. Ma'rifat-e Eghtesad-e Islami, 11(1).

Eyvaz Lou, H., Rezaei Sadrabadi, M., & Nouri, J. (2019). Jurisprudential-Legal Analysis of Exchange of Extractable Currencies in Islamic Economics. Quarterly Journal of Islamic Economics, 20(77), 183-217.

Faraji, Y. (2010). Money, Currency, and Banking. Publishing Company of Commerce.

Fayz Kashani. (1990). Al-Wafi. Amir al-Mu'minin Library Publications.

Ghanad, F. (2010). Protection of Intellectual Property in the Context of Electronic Transactions. Quarterly Journal of Islamic Law, 1(1), 170-200.

Helli, M. H. (1967). Izah al-Fawad in the description of the problems of rules (Vol. 4). Ismailian Institute.

Katouzian, N. (2000). Introductory Course in Civil Law; Legal Acts, Contracts, and Unilateral Acts. Sahami Publications.

Katouzian, N. (2022). Civil rights; General rules of contracts (concept, conclusion and validity of the contract) (Vol. 1). Ganj Danesh.

McFarlan, B. (2008). The Structure of Property Law. Hart Publishing.

Naeini, M. H. (1987). Muniyat al-Talib fi Hashiyat al-Makasib. Maktab al-Muhammadiyah Publications.

Najafi, M. H. (1981). Jawahir al-Kalam fi Sharh Sharai' al-Islam (Vol. 40). Dar al-Ihya al-Turath al-Arabi.

Panahi, M., Almasi, N. A., Shams, A., & Mohammad Taheri, M. R. (2020). Components and Legal Principles Governing Ownership in Cyberspace. Quarterly Journal of Free Legal Research, 13(48), 23-38.

Sabett, R. v. (1996). International Harmonization in Electronic Commerce and Electronic Data Interchange: A Proposed First Step Toward Signing on the Digital Dotted Line. American University Law Review, 46, 511-513.

Shahidi, M. (2004). The works of contracts and obligations. Majd Publications.

Taheri Daghiyan, A., Qasemi Motlagh, M., & Mehdian, H. (2019). The effectiveness of dialectical behavior therapy on anxiety and rumination in depressed patients. medical journal of mashhad university of medical sciences, 62(December), 264-274. https://doi.org/10.22038/mjms.2019.14535

Yazdi, S. M. K. (1988). Al-Urwah al-Wuthqa fi ma Ta'mum bih al-Balwa. Scientific Publications Institute.

Yousefi, A. A., Navabpour, A., & Talebi, M. (2018). Jurisprudential Analysis of the Functions of Cryptocurrencies (Case Study of Bitcoin). Quarterly Journal of Islamic Economics, 18(72).

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۵/۱۰/۰۱

ارسال

۱۴۰۳/۰۸/۰۱

بازنگری

۱۴۰۴/۰۳/۰۴

پذیرش

۱۴۰۴/۰۳/۱۲

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

فتحی پ.، عامری نیا م. .، و پورجواهری ع. (1405). امکان سنجی فقهی-حقوقی معامله داده­های رایانه­ای با نگاهی به سیاست تقنینی ویژه دولت. پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست، 1-12. https://doi.org/10.61838/

مقالات مشابه

51-60 از 327

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.