سیاست جنایی کیفری میان حمایت از مصالح اجتماعی و تضمین حاکمیت قانون عراق: مطالعهای تحلیلی
کلمات کلیدی:
سیاست جنایی, سیاست جنایی کیفری, مصلحت مورد حمایت, جرمانگاری, عدالت کیفری, حاکمیت قانونچکیده
سیاست جنایی کیفری یکی از مهمترین ابزارهای دولت برای حمایت از مصالح اساسی جامعه، مقابله با رفتارهای مجرمانه و تضمین حاکمیت قانون به شمار میآید. این سیاست از طریق تعیین حدود جرمانگاری، انتخاب مجازات متناسب، تدوین قوانین کیفری ماهوی و شکلی و ساماندهی عملکرد نهادهای تقنینی، قضایی و اجرایی تحقق مییابد. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی، مفهوم و ماهیت سیاست جنایی کیفری، حوزههای اجرای آن و جایگاه مصلحت مورد حمایت را بررسی میکند. همچنین نقش این سیاست در تحقق بازدارندگی عمومی و اختصاصی، حمایت از نظم عمومی، تأمین عدالت کیفری و ایجاد نظم اجتماعی تحلیل میشود. یافتههای پژوهش نشان میدهد که کارآمدی سیاست جنایی کیفری تنها به شدت مجازاتها وابسته نیست، بلکه مستلزم تناسب میان جرم و مجازات، رعایت اصل قانونی بودن جرایم و مجازاتها، تضمین دادرسی عادلانه، رفع خلأهای قانونی و هماهنگی قوانین کیفری با تحولات اجتماعی و شیوههای نوین ارتکاب جرم است. بر این اساس، سیاست جنایی مطلوب باید ضمن حمایت مؤثر از مصالح اجتماعی، از توسعه ناموجه قلمرو جرمانگاری و مجازات جلوگیری کرده و اجرای عادلانه و برابر قانون را تضمین کند.
مراجع
Abdul Latif, M. K. (1979). Criminal Policy in the Iraqi Penal Code: A Comparative Study. Comparative Law Library.
Abu Amer, M. Z. (2002). Public Order in Criminal Law. Mansha'at al-Ma'arif.
Al-Ahwani, H. a.-D. (1997). Principles of Penal Law: General Part. Dar al-Nahda al-Arabiyyah.
Al-Fayyumi, A. i. M. (1993). Al-Misbah al-Munir fi Gharib al-Sharh al-Kabir (1st ed.). Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Al-Gharib, M. O. (2009). Criminal Policy between Theory and Practice. Dar al-Jami'a al-Jadida.
Al-Najjar, S. (2012). Modern Criminal Policy: A Comparative Study (1st ed.). Dar al-Fikr al-Qanuni.
Al-Nasrawi, M. J. (2020). Criminal Policy in the General Principles of Penal Law. Al-Attar Publications.
Al-Qadi, A. R. M. (2012). Criminal Philosophy and Penal Policy (2nd ed.). Dar al-Nahda al-Arabiyyah for Printing and Publishing.
Al-Qahwaji, A. A. Q. (2005). Principles of Criminology and Criminal Policy. Al-Dar al-Jami'iyyah.
Al-Qatati, S. A. (2016). Modern Trends in Criminalization and Punishment. Center for Arab Studies.
Al-Razqi, M. (2004). Criminology and Criminal Policy. Dar al-Kutub al-Wataniyyah.
Al-Saadi, W. D. (1990). Theoretical Foundations of Criminology and Criminal Policy. Diana Press.
Al-Zabidi, M. M. (1965). Taj al-Arus min Jawahir al-Qamus. Dar al-Hidaya.
Ali, H. (2005). Introduction to Criminal Policy: Concepts and Objectives. Dar al-Thaqafah al-Qanuniyyah.
Bahansi, A. F. (1965). Criminal Policy in Islamic Sharia. Maktabat Dar al-Urubah.
Beccaria, C. (1963). On Crimes and Punishments. Macmillan.
Behnam, R. (1996). The Theory of Criminalization in Criminal Law. Mansha'at al-Ma'arif.
Bentham, J. (1996). An Introduction to the Principles of Morals and Legislation. Oxford University.
Faraj, M. A. L. (2012). Contemporary Criminal Policy. Police Press.
Feuerbach, P. J. A. v. (1803). Textbook of Common German Criminal Law. Georg Friedrich Heyer.
Gant, D. S. (2013). Deterrence in the Twenty-First Century. University of Chicago.
Hijazi, A. F. B. (2007). The General Theory of Criminal Policy. Dar al-Kutub al-Qanuniyyah.
Hosni, M. N. (1989). Al-Wasit in Commentary on the Penal Code. Dar al-Nahda al-Arabiyyah.
Ibn Faris, A. (1979). Maqayis al-Lughah (3rd ed.). Dar al-Fikr.
Jabbar, M. M. (2015). The Principle of Legality of Crimes and Punishments and Its Applications in International Criminal Law. Journal of Legal and Political Sciences, 4(2).
Liszt, F. v. (1916). The Idea of Purpose in Criminal Law. Little, Brown and Company.
Mohammad, A. M. (2017). Principles of Criminology and Criminal Punishment. Dar al-Matbuat al-Jami'iyyah.
Mohammad, M. F. B. (2023). Criminal Legality and the Principle of the Rule of Law for States after Armed Conflict: Libya as a Model. Middle East Journal for Legal and Jurisprudential Studies, 3(4).
Mohyi, M. T. (2025). The Role of Criminal Policy in Achieving Criminal Justice. Journal of Legal and Political Sciences, 14(1).
Musa, M. S. (2018). Criminal Policy and Its Legislative Applications. Dar al-Jami'i.
Obeid, R. (1985). Introduction to Criminology and Criminal Policy. Dar al-Fikr al-Arabi.
Qashqush, H. H. (2020). Criminal Policy for Confronting Information Crime. Journal of Legal and Economic Sciences, Faculty of Law, Fayoum University(176).
Yusuf, D. A. (2020). Appropriateness within the Framework of Penal Policy: A Comparative Analytical Study. Comparative Law Library.
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Burhan Khaleel Ibrahim Al-Qaisy (Author); Ali Sadeghi (Corresponding author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.