تبیین فقهی - حقوقی چالش های مهاجرت زنان با عدم رضایت شوهر از منظر فقه امامیه و قانون مدنی
کلمات کلیدی:
مهاجرت زنان, تمکین, حق تعیین مسکن, شرط ضمن عقد, عسر و حرج, حقوق خانوادهچکیده
موضوع مهاجرت زنان بدون رضایت همسر، از مسائل چالش برانگیز در حوزه حقوق خانواده و مباحث فقهی معاصر است. این مقاله با هدف تبیین چالش‌های ناشی از این نوع جابه‌جایی، به بررسی تزاحم میان «حق تعیین مسکن و تمکین شوهر» از یک سو و «حقوق بنیادین زن، آزادی‌های فردی و شروط ضمن عقد» از سوی دیگر می‌پردازد. با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، این پژوهش بررسی می‌کند که آیا عدم رضایت شوهر، به‌طور مطلق مانع از خروج زن از کشور یا تغییر محل اقامت اوست یا خیر. یافته‌های اولیه نشان می‌دهد که در فقه امامیه و حقوق مدنی ایران، ضمن قائل شدن به حق شوهر در تعیین محل سکونت، قواعدی نظیر «نفی عسر و حرج»، «قاعده لاضرر» و «اعتبار شروط ضمن عقد» می‌توانند به عنوان استثنائات و راهکارهایی برای تعدیل این حق و تأیید مهاجرت زن در شرایط خاص (مانند تحصیل، اشتغال یا امنیت جانی) عمل کنند.
مراجع
Al-Amili, Z. a.-D. i. A. (1992). Masalik al-Afham. Islamic Maaref Institute.
Al-Muhaqqiq al-Hilli, N. a.-D. J. i. a.-H. (1989). Shara'i al-Islam fi Masa'il al-Halal wa al-Haram. Esteqlal Publications.
Ali Akbarian, H. A. (2012). The Role of the Wisdom of Legal Rulings in Resolving Conflict and Competition. Fiqh(71).
Amini, E. (2014). An Introduction to Women's Duties and Rights. Bustan-e Ketab.
Haqshenas, S. J. (2012). Woman in the Family. International Publishing Company, affiliated with the Islamic Development Organization.
Kamranian, A. A. (2011). The Legal System of Husband and Wife in the Holy Quran. Almai.
Karimi, H. (2004). Women's Rights. Kanoon Andisheh Javan.
Kazemzadeh, A. (2013). Differences between Women's and Men's Rights in the Iranian Legal System: Foundations and Instances. Mizan Publishing.
Khoei, S. A. (1992). Misbah al-Fiqahah. Vejdani Publishing.
Mirkhani, E. a.-S. (2018). History of the Development of Women's Rights in Islam: The Prophetic Era. Imam Sadiq University.
Najafi, M. H. (1984). Jawahir al-Kalam. Dar Ihya al-Turath al-Arabi.
Naraqi, A. (1988). Awa'id al-Ayyam. Maktabat al-Basiri.
Nuri, H. i. M. T. (1988). Mustadrak al-Wasa'il wa Mustanbat al-Masa'il. Al al-Bayt Institute.
Raghib al-Isfahani, H. i. M. (1984). Mufradat fi Gharib al-Quran. Daftar-e Nashr-e Ketab.
Sadat Naeimi, T. (2017). Women in Islam and Human Rights. Ostaye Parsian.
Sadr, H. (2016). Women's Rights in Islam and Europe. Badregheh Javidan.
Shafiei Sarvestani, E. (2017). A Survey of the Women's Rights Advocacy Movement in Iran. Taha.
Sobhani, J. (2011). Al-Mabsut fi Usul al-Fiqh. Imam Sadiq Institute.
Tabatabaei Yazdi, S. M. K. (1999). Al-Urwah al-Wuthqa. Islamic Publishing Institute.
دانلود
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Fatemeh Haddadian (Author); Hossein Habibitabar (Corresponding author); Mahmoud Habibitabar (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
