نقدی بر اساسیسازی مقررات طلاق با تأکید بر محدودیتهای طلاق به درخواست زوجه
کلمات کلیدی:
مقررات طلاق, اساسی¬سازی, محدودیت¬ها, طلاق زوجه, نکاحچکیده
ازدواج امری مقدس و از ارکان تشکیلدهنده نظام خانواده در اسلام است که از تعامل و زیست مشترک زوجین ایجاد میشود و برای هریک نیز حقوق و تکالیفی در نظر گرفته شده است. اما این بدان معنا نیست که تمامی قوانین و مقررات، عادلانه بوده و به نحو برابر، حقوق و مسؤولیت زوجین را مورد ملاحظه قرار میدهد. یکی از موارد اساسی که باعث ایجاد چالش حقوقی شده است، محدودیتهای طلاق برای زوجه است که در یک نگرش کلی تحت عنوان اساسی سازی مقررات طلاق از آن یاد میشود. اساسیسازی مقررات طلاق به معنای حمایت قانون از زوج برای درخواست یک طرفه حق طلاق و نادیده گرفتن حق زوجه در این زمینه است. بر همین اساس پژوهش حاضر در تلاش است تا رویکرد اساسیسازی مقررات طلاق را با عنایت به محدودیتهای طلاق زوجه بررسی نماید. پرسش محوری این است که عوامل شکلگیری رویکرد اساسیسازی مقررات طلاق و ایجاد محدودیت برای زنان چیست؟ نتایج تحقیق نشان دهنده آن است که اساسیسازی ریشه در برخی آموزههای فقهی دارد که مرد را به عنوان عنصر تامالاختیار و ذیحق تلقی نموده و علاوه بر اعطای حق طلاق به وی، زوجه را از برخی حقوق بدیهی خود دور نگاه داشته است. این رویکرد در نظام حقوقی نیز به شکل اختیار مرد در حق طلاق نمود یافته که نیازمند بازنگری و تعدیل به نفع زوجه است. از جمله اینکه مقررات مربوط به ناشزه بودن مرد یا بیتوجهی به نیازهای زن میتواند به عنوان ابزاری برای درخواست حق طلاق از سوی زنان لحاظ شود. همچنان که رفع اساسی سازی مقررات طلاق نیازمند توجه به خصوصی بودن نکاح و خارج شدن از نگرش عمومی به آن است که منجر به تقویت نگرش دولتی و حاکمیتی و اعطای این حق به زوج یا دادگاه شده است. در مقاله حاضر از روش توصیفی و تحلیلی و ابزار کتابخانهای استفاده شده است.
مراجع
Alusi al-Baghdadi, S. M. (1963). Bulugh al-Arab fi Ma'rifat Ahwal al-Arab (2nd ed.). Dar al-Kitab al-Arabi.
Asadi, L. S. (2004). Judicial Divorce. Islamic Jurisprudence and Law Quarterly(36).
Balavi, M., & Bayat Kometki, M. (2004). Consensual Divorce: Private Domain or Public Sphere? Family Research Quarterly, 4(1), 583.
Fayz Kashani, M. M. (1997). Al-Asfi fi Tafsir al-Qur'an (1st ed., Vol. 1). Islamic Media Office.
Heywood, A. (2014). Politics. Nashr-e Ney.
Hurr al-Amili, M. i. a.-H. (1994). Wasa'il al-Shi'a ila Tahsil Masa'il al-Shari'a (2nd ed., Vol. 2, 20-22). Ahl al-Bayt Foundation for Reviving Heritage.
Jafari Langroudi, M. J. (2014). Family Law (1st ed.). Ganj-e Danesh.
Javid, M. J., & Mohajeri, M. (2018). Foundations of State Intervention in the Family Institution in Iran's Legal System. Women and Family Council Quarterly, 21(82), 7-34.
Katouzian, N. (2018). Family Law (3rd ed., Vol. 1). Sahami Publications.
Langroudi, M. J. (2009). Comprehensive Legal Terminology. Ganj-e Danesh.
Mehrizi, M. (2011). The Personality and Rights of Women in Islam (3rd ed.). Scientific and Cultural Publications.
Misbah Yazdi, M. T. (2011). A Brief Overview of the Theory of Guardianship of the Jurist. Imam Khomeini Educational and Research Institute.
Motahhari, M. (1995). The System of Women's Rights in Islam (19th ed.). Sadra Publications.
Muhaqqiq Damad, M. (2006). Jurisprudential Analysis of Family Law. Islamic Sciences Publishing Center.
Murwarid, A. A. (1993). Al-Yanabi' al-Fiqhiyya. Dar al-Turath al-Ihya.
Nouri, Y. (1968). The Rights and Limits of Women in Islam (4th ed.). Shams Library Publications.
Safaei, S. H. (2011). Family Law: Marriage and Its Dissolution. University of Tehran Press.
Salehi, S. S. (2020). Conflict of Laws in Personal Status Matters: Marriage, Divorce, Wills, and Inheritance. Contemporary Jurisprudence and Law Quarterly, 6(12).
Tabarsi, S. A. A. a.-F. i. a.-H. (1995). Majma' al-Bayan fi Tafsir al-Qur'an (Vol. 2-3). Al-A'lami Foundation.
Tabarsi, S. A. A. a.-F. i. a.-H. (1997). Tafsir Jawami' al-Jami' (1st ed., Vol. 1). Islamic Publishing Institute.
Tabatabai, S. M. H. Al-Mizan fi Tafsir al-Qur'an (Vol. 1, 2, 4-5). Teachers' Society Publications.
Tabatabai Yazdi, S. M. K. i. A. a.-A. (1999). Hashiyat al-Makasib (Lithograph ed., Vol. 1). Ismailian Publishing.
Tusi, A. J. f. M. i. a.-H. Al-Nihaya fi Mujarrad al-Fiqh wa al-Fatawa. Quds Muhammadi Publications.
Tusi, A. J. f. M. i. a.-H. (1989). Al-Tibyan fi Tafsir al-Qur'an (1st ed., Vol. 3). Islamic Media Office.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Marjan Heydari (Author); Mohammad Bagher Amerinia (Corresponding author); Dariush Babaei (Author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.